Sinüzit Nedir? Sinüzitin Belirtisi Nelerdir?

Sinüsler, burun ve göz çevresindeki kemiklerin içinde bulunan boşluklardır. Sinüzit ise, burun ve göz çevresinde bulunan bu boşlukların, burun içine açılmasını sağlayan kanallarda meydana gelen enfeksiyona verilen addır. Bu kanallarda gelişen enfeksiyon nedeniyle iltihaplanma oluşur ve sinüsler tıkanır. Sinüzit enfeksiyonun görülme süresine göre akut ve kronik sinüzit olarak ikiye ayrılmaktadır.

sinuzit-nedir-sinuzit-belirtisi-nelerdir-rinosinuzit

Sinüs Nedir?

Öncelikle sinüslerin ne olduğu konusunu açıklayayım ki konu daha net anlaşılabilsin. Sinüsler, burun ve göz çevresinde bulunan hava boşlukları olarak tanımlanabilir.

Sinüsler vücudumuzun önemli parçalarındandır. Mukus salgısını oluşturan sinüslerde her gün yarım litreye yakın mukus üretilir. Mukus burun duvarının üzerinde bulunur ve burada hareket eder. Mukus bu hareketi ile tozları, bakterileri, virüsleri ve hava ile taşınan birçok zararlı etkeni yakalar.

Zararlı etkenleri yakalayan mukus daha sonra boğaza doğru süzülerek yutulur. Yutulan mukus mideye gelir ve içindeki zararlı etkenlerle beraber mide asidiyle parçalanır. Bu durum fizyolojik süreçte normal bir şekilde herkeste yaşanır. Yani sinüsler mukus üretir, mukus zararlı partikülleri yakalar ve yok edilmesine yardımcı olur. Bu yönüyle vücut savunmasında önemli bir yeri vardır sinüslerin.

Yeni doğmuş bebeklerde çok küçük sinüsler bulunmaktadır. Yüz ve kafatasının genişlemesiyle beraber sinüslerde büyür ve sayısı çoğalır. Yaşın artması ile gelişen sinüsler 12-14 yaş civarında iyice gelişmiş olup, 20-24 yaş civarında da gelişimini tamamlar ve son halini alır.

Sinüsler, burun ve göz çevresinde bulunmaktadır ve 5 çifttir. Sinüsler şunlardır;  yanak sinüsleri, alın sinüsleri, gözler arasındaki sinüsler (ön ve arka), geniz bölgesindeki sinüsler.

Sinüzit Nedir?

Sinüs hakkında bu kadar bilgi verdikten sonra şimdi de asıl konumuzdan bahsedelim. Sinüzit; burun ve göz etrafında bulunan 5 çift sinüsün bakteriler ve virüsler tarafından oluşturulan enfeksiyonudur. Sinüsleri döşeyen katmanın iltihabının genel adıdır. Sadece sinüslerin iltihabı olmaz, burun mukozası da iltihaplanır. Bu yüzden Sinüzit terimi yerine Rinosinüzit teriminin kullanılması daha doğru olacaktır.

Sinüzitte, burayı döşeyen katmanın ürettiği mukusun miktarı çoğalır ve mukusun dışarı atıldığı kanal tıkanır. Bu durumda da, sinüs içinde buruna boşaltılamayan mukus birikir. Mukusu atan kanalın tıkanması, mukusu ilerleten yapının bozulması ve mukusun kıvamının artarak akışkanlığının azalması hep birlikte görülür.

Yukarıda saydığım nedenlerle sinüs içinde mukus birikir. Biriken mukus içinde bakteri ve virüsler hızla çoğalır ve Sinüzit nedeniyle görülen belirtiler ortaya çıkar.

Sinüzitin Nedenleri Nelerdir?

Sinüzite neden olabilecek birçok neden vardır. Enfeksiyon etkenleri başı çekse de yapısal burun problemleri de neden olabilmektedir. En sık neden, üst solunum yolu enfeksiyonudur. ÜSYE olarak ifade edilen bu duruma en çok viral etkenler neden olmaktadır. Burun ve sinüs duvarında yaşanan enfeksiyon ile iltihaplanma oluşur ve sinüs kanalları boşalamaz, sinüs içinde biriken mukus gitgide artar. Diğer Sinüzit nedenleri ise şunlardır:

~ Viral üst solunum yolu enfeksiyonu

~ Bakteriyel üst solunum yolu enfeksiyonu

~ Burun içindeki yapısal bozukluklar ve eğrilikler

~ Kanalı tıkayabilecek polipler

~ Burun eti büyümeleri

~ Geniz eti büyümesi (özellikle çocuklarda görülür)

~ Yüzme ve uçak yolculuğu nedeniyle oluşan basınç değişiklikleri

Bunlar dışında az görülse de şu nedenler de vardır; burna gelen darbeler, sigara içmek, alerjik hastalık öyküsünün olması, buruna uzun süre sonda takılması ve diş çürükleri. Yine de bunlar arasındaki en sık neden üst solunum yolu enfeksiyonuna neden olan virüslerdir.

Sinüzitin Belirtisi Nelerdir?

Birçok hastalıkta olduğu gibi, Sinüzit belirtileri de hastadan hastaya göre değişmektedir. İnsanlar arasında yüz bölgesinde ve başlarında ağrı olduğunda Sinüzit olduğunu düşünürler. Ancak bu hastalık kendisini ağrı ile çok göstermez. Sinüzit nedeniyle görülen belirtiler, genel hatlarıyla tıkanıklık ve akıntı iledir. Sinüzite ait belirtileri şöyle sıralayabiliriz:

1. Burun Tıkanıklığı ve Burun Akıntısı

Yukarıda da ifade ettiğim gibi, bu sadece sinüslerin değil, burun mukozasının da enfeksiyonudur. Bu yüzden Rinosinüzit terimini kullanmak daha doğru olacaktır. Hem burnun hem de sinüsün salgı yapan duvarında enfeksiyon geliştiği için bol miktarda mukus oluşur. Bu nedenle de hastalarda uzun süreli bir burun akıntısı ve burun tıkanıklığı olur.

2. Yüzde Dolgunluk Hissi

Sinüsler burun ve göz çevresindeki hava boşluklarıdır. Bu bölgelerin hava boşluğu oluşuyla alakalı da görevleri vardır. Sinüzitte bu bölgeler mukus ile dolduğundan dolayı yüzde bir ağırlaşma ve dolgunluk hissi olur. Özellikle burnun her iki yanında ve kaşların hemen üstünde.

3. Seste Bozulma, Çatallaşma

Geniz akıntısının artması ve burnun tıkanması nedeniyle, hastaların sesinde bozulma meydana gelir. Mekanik bir ses çıkarıyorlarmış gibi konuşur hastalar.

4. Uzun Süreli ve Geçmeyen Baş Ağrısı

Hem bir enfeksiyon olduğundan dolayı hem de sinüslerin içinde artan basınç nedeniyle hastalarda baş ağrısı görülür ve uzun sürelidir. Bu baş ağrısı genellikle başın ön tarafında görülmektedir. Şiddeti fazla olmasa da, uzun süreli oluşu nedeniyle oldukça rahatsız edici bir durumdur.

5. Başı Öne Eğmekle Artan Basınç Hissi

Yüzümüzde bulunan en büyük sinüs burnun her iki yanında ve gözlerin altındadır. Hastalar başını öne eğdiğinde buradaki sinüsün içindeki mukusun boşalması için gereken durum oluşur. Ancak kanalın tıkanıklığı nedeniyle boşalmayan sinüste basınç artışı görülür.

6. Göz Çevresinde Basınç Hissi

Sinüsler yerleştikleri bölgelere göre belirtiler verirler. Göz çevresinde bulunan sinüslerin yoğun enfeksiyonu nedeniyle, göz çevresinde ağrı ve basınç hissi oluşur.

7. Yeşil ve Sarı Renkte, Yoğun Kıvamlı Mukus

Sinüzitte görülen mukus, üst solunum yolu nedeniyle görülen mukusa göre daha koyu kıvamlıdır. Ayrıca kıvamının yanında sarı ve yeşil rengiyle de kendine ait bir görüntüsü vardır bu mıkusun.

8. Diğer Belirtiler

Sinüzit nedeniyle görülen belirtiler oldukça fazladır. Geri kalan belirtiler ise şunlardır; uyurken sabaha karşı başlayan inatçı öksürük, nefeste kötü koku, uzun süre görülen nezle ve grip, ara ara hafif ateşlenme, burun tıkanıklığı nedeniyle horlama, geniz akıntısı yüzünden görülen boğazda yanma hissi, koku almada bozukluk, mide bulantısı, kusma ve çok az hastada görülen davranış değişiklikleri.

NOT: Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Aile Hekimine veya Kulak – Burun – Boğaz Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply