Prostatit Nedir? Prostatitin Belirtisi Nelerdir?

Prostatit, prostat bezinin enfeksiyonuna ve iltihabına verilen isimdir. Prostat bezi sadece erkeklerde bulunmaktadır ve üreme fonksiyonları için önemli bir bezdir. Prostat bezinin çeşitli nedenlerle enfekte olması sonucunda iltihaplandığı görülür ve bu duruma Prostatit adı verilmektedir.

Bazı hastalarda oldukça şiddetli belirtiler ile kendini gösterse de, genellikle hafif olarak başlar ve uzun zaman içerisinde şikayetlerde artış görülür. Prostat bezinin iltihabı, oldukça önemlidir. Gerekli tedaviler yapılmazsa kronikleşebilir. Uzun zaman içerisinde kısırlığa dahi sebep olabilir.

Bu hastalık pek bilinen bir hastalık değildir ancak görülme sıklığı fazladır. Özellikle 20-40 yaş arasındaki cinsel aktif erkeklerde daha sık görülmektedir. Üroloji kliniklerine başvuran tüm hastaların %9’unun Prostatite vağlı şikayetler nedeniyle başvurduğu bilinmektedir. Bu yazıda sizelere Prostatitin ne olduğunu, nedenlerini, belirtilerini ve diğer pek çok detayı anlatacağım.

prostatit-nedir-prostat-iltihabi-nedenleri-nelerdir-cesitleri-belirtisi.jpg

Prostat Bezi Nedir?

Prostatiti daha iyi anlatabilmek için öncelikle prostat bezinden bahsetmeliyim. Prostat bezi, idrar kesesi (mesane) ve idrar yolu (üretra) arasında bulunmaktadır. İdrar yolunun, idrar kesesinden çıktığı noktada bulunmaktadır ve etrafını çevrelemektedir. Kestane büyüklüğünde bir organdır. Tahmini ağırlığı 20 gram kadardır. Yaşın ilerlemesiyle beraber prostat bezi büyür ve 40 gram ağırlığına kadar ulaşabilir.

Prostat bezinden üretilen salgıların önemli işlevleri vardır. Ejekülatın (meni) büyük çoğunluğu prostat bezinden salgılanan sıvıdır. Spermlerin beslenmesine yardımcıdır. Kadın üreme sistemi içerisinde spermlerin ilerlemesini sağlamaktadır ve spermlerin korunmasını sağlayan özel maddeler içermektedir.

Küçük bir bezdir ancak oldukça işlevseldir. İdrar kesesinin çıkımında yer alır ve idrarın iletilmesinde de görevlidir. Prostat bezinin büyümesi nedeniyle idrar yapma zorluğu ortaya çıkabilmektedir.

Prostatit Nedir?

Prostatit, prostat bezinin enfeksiyonu ve iltihabıdır. Halk arasında prostat iltihabı ve prostat nezlesi olarak bilinmektedir. Kalça ağrısı ve kalçadaki baş ağrısı şeklinde tarif edilebilmektedir. Prostat bezini ve işlevlerini hemen üst bölümde anlattım. Küçük bir yapı olsa da, erkeklerin üreme ve boşaltım sistemi açısından oldukça önemlidir.

Prostat bezi, oldukça iyi bir korumaya sahiptir ve kolayca enfekte olmaz. Uzun süreli ve sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar sebebiyle bu hastalık oluşabilmektedir. Genellikle sinsi başlangıçlıdır, ciddi belirtiler ile kendini göstermez. Prostat hastalıklarını ve idrar yolu enfeksiyonlarını taklit eder, bu yüzden tanısının konulması zordur.

Göbek deliğinin (umblikus) 10 cm altında, kasıkların ortasında bulunan bir ağrı ile kendini belli eder. İdrar yapma problemleri ve ereksiyon güçlüğü gibi belirtiler vardır.

Erkeklerin %50’sinin hayatlarının bir döneminde Prostatit hastalığını geçirdiği sanılmaktadır. Tüm erkeklerin %10-14’ünü etkilediği bilinmektedir. Sinsi başlangıçlı olması ve diğer hastalıkları taklit edebilmesi nedeniyle gözardı edilebilmektedir.

Genç yaştaki ve cinsel aktif erkeklerde daha çok görülmektedir. Tedavisiz kalması durumunda kronikleşebilir. Hastaların bir kısmı, kronik prostatit nedeniyle psikolojik sorunlar yaşayabilmektedir. Kronik prostatitin tedavisi zordur ama imkansız değildir. Uygun tedavi ve hastaların tedaviye uyumu ile iyileşilebilmektedir. Tedavi edilemezse, kısırlığa kadar ilerleyebilen sonuçlara neden olabilmektedir.

Prostatitin Çeşitleri Nelerdir? 

Prostatitin dört çeşidi bulunmaktadır. Bu çeşitler, hastalığın görülme süresi ve altta yatan nedene göre belirlenmiştir. ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) tarafından kabul edilmiştir ve 1998 yılından beridir kullanılmaktadır. Şunlardır;

Akut Bakteriyel Prostatit

Prostatitin en seyrek görülen çeşididir. En güçlü belirtiler akut bakteriyel prostatitte görülmektedir. Bakterilerin prostat bezini enfekte etmesiyle beraber belirtiler ortaya çıkar. Belirtilerin ortaya çıkışı oldukça hızlıdır. Akut bakteriyel prostatite neden olan bakterilerin, kalın bağırsaktan veya idrar yolundan geldiği düşünülmektedir.

Kasıkların iç kısmında şiddetli ağrı, idrar yaparken zorlanma ve yanma, ateş yüksekliği gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu belirtiler görüldüğünde hızlıca bir uzmana başvurulmalıdır. Hızlı başlangıçlı olduğu gibi tedavisi de hızlıdır. Tedavi edilmezse diğer tiplere dönüşebilmektedir.

Kronik Bakteriyel Prostatit

Prostatitin üç ay veya üç aydan daha uzun süre görülen çeşididir. Akut bakteriyel prostatitten daha sık görülür. Üriner sistemden, bağırsaklardan veya kan yoluyla gelen bakterilerin prostat bezine yerleştiği ve yavaş yavaş iltihaba neden olduğu görülür. Oldukça yavaş bir şekilde başlar ve şikayetler çoğu zaman belirgin değildir.

Genç ve orta yaşlı cinsel aktif erkeklerde daha sık görülmektedir. Kronik bakteriyel prostatite bağlı belirtiler, uzun zaman içinde ve hafif olarak başlar. Bazı hastalarda hastalığın ortaya çıkışı bir yıl kadar sürebilmektedir. Tedavisi mümkündür ancak akut haline göre daha zordur.

Semptomsuz İltihaplı Prostatit

Asemptomatik (semptomsuz) enflamatuar (iltihaplı) prostatitin tanısının konulması oldukça güçtür. Hastalarda belirti yoktur, bu yüzden hastaneye başvurmazlar. Diğer prostat hastalıkları olan prostat kanseri ve prostat büyümesi nedeniyle yapılan biyopsiler veya alınan ameliyat dokuları sonucunda tesadüfen bulunmaktadır. Herhangi bir belirtiye sebep olmaz. Bu yüzden tedavi gerektirmez.

Kronik Bakterisiz Prostatit (Kronik Pelvik Ağrı Sendromu)

Prostatitin en sık görülen çeşididir. Tüm prostat iltihaplanmalarının %90‘ınının kronik bakterisiz (nonbakteriyel) prostatitin etkisiyle ortaya çıktığı düşünülmektedir.  Prostat bezinde, bakteri olmadan iltihaplanma görülür. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Çeşitli tedaviler geliştirilmiştir ancak ara ara tekrarladığı görülmektedir.

Üç aydan daha uzun süren, idrar yollarını ve erkek üreme sistemini etkileyen bakterisiz prostatite Kronik Pelvik Ağrı Sendromu denilmektedir. İdrar yapma güçlüğü, ereksiyon problemleri ve ağrı gibi belirtiler vardır. Yapılan testlerde, iltihap belirtileri vardır ancak bu iltihaba neden olacak mikrobik bir neden yoktur.

Ara ara tekrarlaması, belirtilerinin verdiği zorluklar ve tedavi sürecinin zorluğu nedeniyle hastaların günlük yaşantısını çok fazla etkilemektedir. Bazı hastaların bu hastalık nedeniyle psikolojik sorunlar (anksiyete, depresyon) yaşadığı bilinmektedir.

Prostatitin Nedenleri Nelerdir? 

Prostatite yol açan nedenlerin bazıları ortaya konmuş olsa da, en sık görülen çeşidi olan kronik bakterisiz prostatitin nedeni halen net olarak bilinmemektedir. Bilinen nedenler arasında en sık görülenler ise bakterilerdir.

Özellikle bağırsak kaynaklı e.coli adlı bakterinin prostat iltihabına yol açtığı bilinmektedir. Diğer bakteriyel etkenler ise şunlardır; klebsiella, enterobacter, enterokoklar, clamidya, trichomonas, mycoplazma, uroplazma, micoplazma ve diğer bazı anaerobik bakterilerdir.

Bu bakterilerin bir kısmı bağırsak kaynaklıdır. İdrar yolu, kan yolu veya cinsel yolla bulaşan bakteriler de bulunmaktadır. Çoğu zaman Prostatite neden olan etkenin nasıl geldiği saptanamaz.

Prostatit adlı bu hastalığa yol açan diğer nedenlerden biri de virüslerdir. Özellikle human papillomavirus (HPV) ve herpes simpleks virüsü (HSV) neden olabilmektedir. Yapılan araştırmalarla bazı mantarların ve bazı parazitlerin de neden olabildiği bildirilmiştir.

Prostatitin Belirtisi Nelerdir? 

Prostatit nedeniyle ortaya birçok belirti çıkmaktadır. Bu belirtileri, diğer bazı hastalıklar ile karıştırılabilmektedir. Çeşitli idrar yolu enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve bazı diğer prostat hastalıkları da benzer belirtilere neden olabilmektedir. Uygun tahlil ve tetkikler ile tanı konulmaktadır. Prostatite bağlı olarak görülen tüm belirtiler şunlardır:

1. Prostatın Bulunduğu Bölgede Ağrı

Prostatın yerleşim alanında ağrı vardır. Bu bölgeyi şöyle tarif edebilirim; göbek deliğinin 10 cm kadar aşağısında, her iki kasık bölgesi arasında ve biraz iç bölgede. Perine adı verilen bölgede görülür bu ağrı. Prostat bezinde gelişen iltihaplanma nedeniyle ortaya çıkan ağrının şiddeti değişkenlik gösterebilmektedir.

Bu bölgeye uygulanan basıncın artmasıyla ağrı artar. Uzun süreli oturma nedeniyle ağrı şiddeti artar. Bazı hastalarda uzun süre yürümeyle de ağrı oluştuğu gözlenmiştir.

2. Ejekülasyon (Boşalma) Esnasında Ağrı

Ejekülasyon (boşalma) esnasında, erkeklerin üreme sisteminde üretilen salgılar ve sperm birlikte atılır. Prostat bezinden salgılanan sıvılar, enzimler ve bazı proteinler de bu esnada atılır. Hatta ejekülatın (meni) büyük çoğunluğu prostat bezinden salgılanmaktadır.

Prostat salgısının atılması için, bu bezin kasılması gerekmektedir. Kasılan prostat bezi nedeniyle ejekülason (boşalma) esnasında prostat bezinde şiddetli bir ağrı baş gösterir.

3. İdrar Yapma Problemleri

Prostat bezi, idrar kesesinin bittiği ve idrar yolunun başladığı bölgeyi çevrelemektedir. Bu bölgede gelişen enfeksiyon nedeniyle idrar yapma problemleri ortaya çıkar. Ortaya çıkan problemler şunlardır; idrar yaparken yanma (bazen çok şiddetli olabilir), idrar yaparken zorlanma veya idrar yapamama, idrar yaparken ağrı oluşması, sık sık idrar yapma ihtiyacı hissetme, idrar kaçırma hissi veya damla damla idrar kaçırma, aniden idrara çıkma isteğinin oluşması gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Burada saydığım belirtiler pek çok hastalıkta da görülebilmektedir. Özellikle idrar yolu enfeksiyonları (sistit, üretrit, pyelonefrit vs) nedeniyle sıkça oluşmaktadır. Prostat bezinin bulunduğu bölgede ağrı olması ile birlikte olması Prostatit şüphesi uyandırmalıdır.

4. Ereksiyon (Sertleşme) Problemleri ve Cinsel İsteksizlik

Prostat bezinin önemini yazının önceki bölümlerinde detaylarıyla beraber anlatmıştım. Prostat bezinde gelişen enfeksiyon ve iltihaplanma nedeniyle, ağrı vardır. Hastalar sürekli olan bir ağrı varlığı ve boşalma esnasında gerçekleşen şiddetli prostat ağrısı nedeniyle cinsel isteksizlik yaşarlar. Hem bu nedenle hem de penise vuran ağrı nedeniyle ereksiyon (sertleşme) güçlüğü görülür.

5. Erken Ejekülasyon (Boşalma)

Prostatit nedeniyle ortaya çıkan ve hastaların cinsel yaşamlarının sekteye uğramasına yol açan nedenlerden biri de, kısa sürede ejekülayonun (boşalma) gerçekleşiyor olmasıdır. Prostat bezinde yaşanan problem nedeniyle, bu bezin uyarılabilirliği ve salgısını boşaltma hızı değişir. Bazı hastalarda kısa sürede ejekülasyon görülür.

6. Ejekülatta (Meni) ve İdrarda Kan Görülmesi

Prostatın yerleştiği yer ve görevi itibariyle, hem idrarı hem de ejekülatı (meni) etkiler. Prostatitin ortaya çıkışı ile beraber, ejekülatın (meni) ve idrarın bulanıklaştığı ve renginin değiştiği görülür. Az bir grup hastada ise, ejekülatta veya idrarda kan görülebilmektedir.

7. Ateş Yüksekliği

Prostatit, prostat bezinin iltihaplanmasına verilen isimdir. İltihaplı olaylarda ateş yüksekliği görülür. Prostatitin akut çeşidinde yüksek ateş görülmektedir ve önemli bir belirtidir. Diğer çeşitlerde ise ateş olabilmektedir, ancak olsa bile pek yüksek değildir.

8. Diğer Belirtiler

Prostat bezinin iltihabına bağlı olarak görülen belirtiler sadece bunlarla sınırlı değildir. Görülen diğer belirtiler şunlardır; üşüme, titreme, bulantı ve kusma, peniste ağrı, peniste hissizlik, eklem ve kas ağrıları, sinirlilik, gerginlik, prostat muayenesinde büyüme saptanması, makat bölgesinde ve testislere vuran ağrı da diğer belirtilerdir.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Üroloji Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply