Orşit Nedir? Orşitin Belirtisi Nelerdir?

Orşit, erkeklerde bulunan testislerin bakteri ve virüsler ile oluşan enfeksiyonuna verilen isimdir. Oldukça ağrılı bir enfeksiyondur ve tedavi edilmezse kısırlığa yol açabilir. Genellik tek başına görülmez, testiste üretilen spermlerin olgunlaştığı ve depolandığı epididim de enfekte olur.

Orşitin görülme sıklığı düşüktür. Genellikle 20-40 yaş arası erkeklerde görülür. Enfeksiyon çok uzun süreli değildir, genellikle 6 hafta içinde tedavisi tamamlanmaktadır. Daha uzun süreli enfeksiyonlar, kronik orşitler olarak tanımlanır ve kalıcı şikayetlere sebep olabilir.

Kabakulak enfeksiyonunun görüldüğü hastalarda, %5-37 oranında Orşit oluşabilmektedir. Kabakulak orşiti olarak tanımlanan bu durum %16-65 oranında çift taraflı olabilmektedir. Bu yazıda sizlere Orşitin ne olduğunu, nedenlerini, belirtilerini ve diğer pek çok detayı anlatacağım.

orsit-nedir-nedenleri-nelerdir-testis-nedir-belirtisi-nelerdir

Testis Nedir?

Orşiti daha iyi anlatabilmek için, sizlere öncelikle testisten bahsetmeliyim. Testisler, penisin alt kısmında bir kese içinde bulunmaktadır ve iki adettir. Erbezi olarak da bilinir. Skrotum adı verile kese içinde, sağda ve solda olmak üzere iki adet testis bulunmaktadır.

Testislerde, testoteron adı verilen hormon salgılanır. Bu hormon, hem üreme fonksiyonları hem de erkeklere ait fiziksel özellikleri sağlamaktadır. Testislerin en önemli fonksiyonu sperm üretmektir. Spermler, erkeklere ait üreme hücreleridir. Yumurta adlı hücre ile birleşip dokuz ay sonunda bir bebeğe dönüşmektedir.

Sağ ve solda bulunan testislerin büyüklükleri birbirine çok yakındır. Ortalama uzunluğu 3,5 cm, genişliği ise 2 cm kadardır. Boyutları birbirine yakın olsa da, yerleşimleri arasında biraz fark vardır. Sol testis, sağ testise göre biraz daha aşağıdadır.

Orşit Nedir?

Orşit, testislerin (erbezi) enfeksiyonuna ve sonrasında gelişen iltihabına verilen isimdir. Çeşitli bakteriyel ve viral sebepler sonucunda oluşmaktadır. Testis bölgesinde enfeksiyon oluşmadan önce, epididim adı verilen bölgede enfeksiyon başlar. Epididimit daha ileri bölgelere ilerler ve testiste de enfeksiyon oluşur. Orşit, her iki testiste de görülebileceği gibi tek taraflı da olabilir.

Epididim bölgesinde de aynı anda enfeksiyon vardır ve bu yüzden tıbbi kullanımda daha çok “epididimorşit” olarak bilinir. Testiste gelişen enfeksiyon nedeniyle, bu bölgeye özgü belirtiler çıkar. En sıkıntı verici belirti ise ağrıdır.

Testis çok sert bir tabaka ile çevrilidir. Tunica dartos adı verilen bu tabaka, çok fazla genişleyebilen bir yapı değildir. Testis içinde gelişen enfeksiyon, iltihaplanma ve ödem nedeniyle iç basıncın artmasına yol açar. Ancak testisin dış tabakası çok genişleyemez ve gerilir. Bu gerginlik ve artan iç basınç nedeniyle çok şiddetli bir ağrı ortaya çıkar.

Her yaştan erkekte görülebilmektedir. En sık görüldüğü yaşlar ise 20-40 yaş arası erkeklerdir. Bu yaş aralığındaki Orşit enfeksiyonları genellikle cinsel yolla bulaşan hastalıklara yol açan bakteriler ile oluşur. İleri yaştaki erkeklerde Orşit enfeksiyonu, prostat bezinin büyümesi nedeniyle sıklığı artan idrar yolu enfeksiyonlarının ilerlemesiyle oluşur.

Orşitin en önemli sebeplerinden biri de, kabakulak enfeksiyonuna yol açan virüstür. Kabakulak geçiren hastaların  %5-37 sinde ilerleyen zamanlarda Orşit görülmektedir.

Orşitin Nedenleri Nelerdir?

Orşitin nedenleri bakteriler ve virüslerdir. Bakterilerin ve virüslerin, testisleri enfekte etmesi pek kolay değildir. İyi korunan yapılardan biridir testis. İdrar yollarında uzun süreli enfeksiyon olması ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar sonucunda oluşabilmektedir. Orşite yol açan nedenler ve risk faktörleri şunlardır:

~ Sık idrar yolu enfeksiyonu geçirmek

~ Kabakulak enfeksiyonu geçirmek

~ Tedavi edilmemiş veya kronikleşmiş idrar yolu enfeksiyonları

~ Cinsel ilişki ile bulaşan enfeksiyonlar

~ İdrar yollarındaki anatomik bozukluklar

~ Prostat bezinin büyümesi ve idrar yolu enfeksiyonlarına yol açması

~ Sünnet olmamak (Balanit oluşumu nedeniyle)

~ Üriner katater kullanmak

Orşitin oluşmasına yol açan bazı nedenler bunlardır. Ancak bu nedenler dışında bazı diğer nedenler daha vardır. Bunlar; genital bölgeye ve idrar yoluna yapılan cerrahi müdahaleler, kabakulak aşısı yaptırmamış olmak (ergenlik dönemindeki kabakulak vakaları Orşite neden olmaktadır), gonore (bel soğukluğu) ve clamidya enfeksiyonu, çok eşlilik, korunmasız cinsel ilişki, yakın zamanda geçirilmiş prostat ameliyatı,  AIDS, aşırı cinsel heyecan, bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar ve bazı ilaçlar da Orşite yol açan diğer nedenlerdir.

Orşitin Belirtisi Nelerdir?

Orşit nedeniyle birçok belirti oluşmaktadır. Bu belirtiler, tek testiste olabileceği gibi her ikisi testiste de olabilir. Belirtilerden en önemlisi testis bölgesinde hissedilen şiddetli ağrıdır. Orşit önemli bir hastalıktır ve erkeklerin üreme fonksiyonlarını bozabilir. Bu yüzden belirtilerin farkında olunmalı ve hızlıca bir uzmana başvurulmalıdır. Orşitin tüm belirtileri şunlardır:

1. Testis Bölgesinde Şiddetli Ağrı

Ortaya çıkan ilk belirtilerden biri ağrıdır. Epididim bölgesinde başlayan ağrı, zamanla testiste de görülmeye başlar. İlerleyen aşamalarda ise kasıklarda da ağrı hissedilmeye başlanır. Testis enfeksiyonuna bağlı olarak görülen ağrı, çok şiddetlidir. Bu ağrı o kadar şiddetlidir ki, hastalar yürümekte dahi zorlanırlar. Ağrı, sabahın ilk saatlerinde daha hafifken, ilerleyen saatlerde şiddeti artar.

Hareket edildikçe ağrı artar, uzanıldığında ve ayaklar hafifçe kaldırıldığında azalır. Dinlenmekle ağrı artar, harekete geçildiğinde tekrardan şiddetli ağrı hissedilir. Testis ağrısını azaltmak için, testisleri bir miktar yukarıya doğru kaldırmak yararlı olacaktır.

2. Skrotumda Kızarma

Testislerin çevresinde bulunan kese skrotum olarak adlandırılır. Orşit nedeniyle ortaya çıkan diğer önemli belirti ise, skrotumda kızarma ve şişliğin olmasıdır. Genellikle bir bölgeden başlayan bu belirti, zaman ilerledikçe tüm skrotuma yayılabilir. Skrotumda belirgin bir ısı artışının olduğu görülür.

3. Testiste ve Skrotumda Şişlik

Testis çok fazla büyüyebilecek bir yapı değildir. Enfeksiyon nedeniyle bir miktar da olsa, testisin büyüdüğü görülür. Skrotumun da iyice büyüdüğü gözlenmektedir. Hastalığın ilerleyen aşamalarında, hem testis hem de skrotum fazlaca büyür.

4. Ateş Yüksekliği

Orşitin ortaya çıktığı ilk dönemlerde ateş sık görülen bir belirti değildir. Şikayetlerin iyice arttığı dönemlerde ateş de yükselmeye başlar. Hastalığın kaynağına ve yaygınlığına göre 39-40 derecelere ulaşabilen ateşler görülebilmektedir. Bu derecelerde olabilen ateş, hastalığın iyice ilerlediğini ve hızlıca tedavisine başlanması gerektiğini haber vermektedir.

5. Peniste Akıntı

Orşit ile beraber aynı anda görülen bazı hastalıklar vardır genellikle. İdrar yolu enfeksiyonları ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan sonra Orşitin oluştuğu bilinmektedir. Orşitin oluşmasına sebep olan hastalıklarda, peniste akıntı görülür. Beyaz ve sarı renklerde olabilir bu akıntı.

6. Diğer Belirtiler

Orşite bağlı olarak görülen belirtiler sadece bunlarla sınırlı değildir. Altta yatan enfeksiyona ve enfeksiyonların yaygınlığına bağlı olarak birçok belirti daha görülmektedir. Diğer belirtiler şunlardır; üşüme, titreme, bulantı, sık idrara çıkma, acil idrar yapma ihtiyacı hissetme, kasık bölgesinde büyümüş lenf bezlerinin olması, defakasyon ve miksiyon ile ağrı oluşması, cinsel ilişki esnasında oluşan ağrı ve ejekülatta kan görülmesi de Orşite bağlı olarak görülen diğer belirtilerdir.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Üroloji Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply