Menopoz Nedir? Menopozun Belirtisi Nelerdir?

Menopoz, adetten kesilme anlamına gelmektedir. Bir anlık durum değil, uzun bir süreçtir. Son adet kanamasının olması ve bu kanamadan sonra bir yıl boyunca adet kanamasının olmaması menopoz olarak kabul edilmektedir. Fizyolojik bir süreçtir ve bütün kadınlarda görülmektedir.

Halk arasında bilinenlerin aksine, rahimle değil yumurtalıklarla alakalıdır. Yumurtalıkların (over) işlevinin sona ermesi ve artık yumurtlamanın olmaması halidir. Yumurtalıklardan salınan bazı hormonların azalması nedeniyle de pek çok belirti ortaya çıkar.

Menopoz, fizyolojik bir süreçtir. Ülkemizde ortalama görülme yaşı 49‘dur. Dünya üzerinde görülen menopozun oluşma yaşı ise 52‘dir. Menopozun görüldüğü yaş, büyük çoğunlukla genetik faktörlerle ortaya çıkar ve 42-57 yaşları arasında görülebilmektedir.

Hakkında pek çok yanlış ve eksik bilginin bulunduğu bu fizyolojik süreç hakkında tüm bilgileri bu yazıda bulabileceksiniz. Menopozun ne olduğu, nedenleri, belirtileri ve diğer pek çok detay yazının devamında.

menopoz-nedir-nedenleri-nelerdir-kac-yasinda-ortaya-cikar-belirtileri.jpg

Menopoz Nedir?

Menopoz, bütün kadınlarda görülen ve adetin fizyolojik yollarla sona ermesi durumudur. Bir kadına menopozda demek için, en son adet kanamasından beri en az 1 yıldır yeni adet kanamasının olmaması gerekiyor. Latincede bulunan men (ay) ve pausis (sonlanma) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir kelimedir.

Halk arasında menapoz ve menepoz olarak da isimlendirilir. Çok sıkıntılı olduğu ve sanki büyük bir hastalığa yakalanılmış gibi ifade edilir. Ancak olayın aslı böyle değildir. Tüm kadınlarda görülür ve kadın olmanın fizyolojik sonucudur.

Doğum esnasında kadınlarda 400.000-500.000 kadar yumurta vardır. Ovum adı verilen bu yumurtalar, overlerde (yumurtalık) bulunur. Ergenlik çağıyla başlayan her bir adet döngüsünde 1.000 kadar yumurta olgunlaşır ve sadece bir ya da birkaç tanesi döllenmek üzere tüplere atılır.

Olgunlaşmasına rağmen atılmayan yumurtalar, yumurtalıklar içerisinde yok olur. Böylece yumurta sayısı sürekli olarak azalır. Yaşın ilerlemesiyle, kadınlara ait bazı hormonlarda azalma meydana gelir ve artık yumurta atılmaz, adet döngüsü oluşmaz.

Menopozun görüldüğü yaş, kadınlar arasında değişkenlik gösterir. Ülkemizdeki kadınlarda menopozun görülme yaşı ortalama olarak 49 yaş iken, dünyada 52 yaştır. Genellikle 42-57 yaşları arasında görülmektedir.

Adet kanamaları son bulur, yeni yumurta atılımı olmaz ve doğurganlık ortadan kalkar. Bir anda değil, uzun bir süreç içerisinde meydana gelir. Menopoza girmiş olmak hayatınızın eksinini bozmaz. Sağlığı, hayatın içeriğini ve cinsel yaşamı sona erdirmez. Gebelik endişesinin ortadan kalkmasıyla, daha rahat bir şekilde cinselliğin yaşandığı bilinmektedir.

Menopozun ortaya çıktığı dönemde bazı belirtiler görülür. Gerginlik, sinirlilik, ateş basması bu belirtilerden bazılarıdır. Vücudun yeni hormonal dengesine alışması birkaç yıl (beş yıla uzayabilir) sürecek ve bu belirtiler zamanla azalacaktır. Her kadın, kendine uygun rahatlatıcı tedavi yaklaşımlarıyla bu dönemi daha rahat atlatabilir.

Menopoz Nasıl Oluşur?

Kadın yaşamı süresince, tüm kadınlarda görülen fizyolojik bir süreç vardır. Genel olarak tüm kadınlar 400.000-500.000 kadar yumurta (ovum) ile doğarlar. Ergenlik döneminde başlayan adet döngüleri ile yumurta sayısı zamanla azalır.

Her adet döngüsünde 1.000 kadar yumurta olgunlaşmaya başlar. Olgunlaşan bin kadar yumurtadan sadece bir veya birkaç tanesi tüplere atılır ve bir çocuk oluşturabilmek için döllenmeyi bekler.

Geriye kalan olgunlaşmış yumurtalar ise fizyolojik olarak yok edilir. Adet döngüsü adı verilen bu döngü, her ay olmaktadır ve sürekli olarak yumurta sayısı azalmaktadır. Bunun yanında, kadınlar için üretilen bazı hormonlar da azalır.

Östrojen ve progesteron adı verilen hormonlar yumurtalıklardan salınır. Yumurtaların olgunlaşması ve atılması için en önemli hormonlardır. Yaşın ilerlemesi ve yumurta sayısının azalmasıyla, östrojen ve progesteron adı verilen bu iki hormonun salınımı azalır.

Oluşumunu açıkladığım bu süreç, uzun yıllar içerisinde oluşur. Bu sayede yeni yumurtalar olgunlaşamaz, adet kanamaları zamanla azalır ve biter. Yumurtalıkların işlevsiz hale gelmesiyle menopoz ortaya çıkar ve doğurganlık son bulur.

Menopozun Nedenleri Nelerdir?

Menopozun nedeni kadın olmaktır. Kadın olmanın fizyolojik nedenli sonucudur. Ergenlik döneminde başlayan adet döngüsü, menopozun ortaya çıkması ile son bulur. Sağlıklı bütün kadınlarda görülmektedir.

Bir hastalık değildir, utanılacak ve saklanacak bir durum hiç değildir. Sağlıklı kadınların tamamında görülür, sizlerde de görülecektir. Görülme yaşı kadınlar arasında farklılık gösterir.

Kadın doğum polikliniklerine menopozun başladığı şüphesi ile başvurduğunuzda, sizlere annenizin ve kız kardeşlerinizin menopoza girdikleri yaşı sorarlar. Menopozun görülme yaşı, sizlerde de benzer olacaktır çünkü.

Bu örnekten de anlaşılacağı üzere, menopozun asıl nedeni genetiktir. İnsanlığın uzun geçmişi sonucunda oluşmuş genetik mirastır. Aynı aile içinde bulunan kadınlarda, görülme yaşının yakın olması da bundan kaynaklıdır.

Bazı nedenler menopozun daha erken yaşlarda görülmesine sebep olmaktadır. Bunlar; sigara ve diğer tütün ürünlerini kullanmak, kemoterapi almış olmak, pelvik bölgeye radyoterapi uygulanması, over (yumurtalık) cerrahisi geçirmek ve histerektomi (rahim alınması) nedeniyle daha erken yaşlarda görülebilir.

Menopozun Belirtisi Nelerdir?

Menopozun bir hastalık olmadığını, tüm kadınlarda görülen fizyolojik bir süreç olduğunu tekrardan vurgulamak istiyorum. Aşağıda sıralayacağım ve detaylarıyla açıklayacağım belirtiler, bir hastalığa değil menopoz adı verilen adetten kesilme sürecine aittir. Menopozda görülen tüm belirtiler şunlardır:

1. Adet (Menstrüasyon) Döngüsünün Bozulması

Adet kanamaların başladığı ilk dönemlerde, tam bir döngü yoktur. İki döngü arasındaki zaman sürekli değişmektedir. Zamanla döngünün süresi oturur ve yaklaşık olarak 28 gündür. Uzun yıllar boyunca döngünün süresi normal şekilde ilerler ve menopoza yaklaştıkça yine bozulur.

Menopozun ilk ve en önemli belirtisi adet döngüsünün bozulmasıdır. Adet kanamaları arasındaki süre gitgide uzar ve en son tamamıyla kaybolur. Bazı kadınlarda bir ara adet kanaması sıklığı artabilir, ancak sonrasında sıklık düşer ve kaybolur.

2. Aralıklı Olarak Sıcak Basması

Östrojen adlı hormonun pek çok etkisi bulunmaktadır. Vücut savunmasını arttırma, ısı dengesini koruma, yumurtanın olgunlaşmasına yardımcı olma ve rahim duvarını gebeliğe hazır hale getirme gibi.

Menopoz ile beraber östrojen salgısı oldukça azalır. Bu yüzden ısı dengesi bozulur. Menopozlu kadınların en büyük şikayeti olan sıcak basması ortaya çıkar. Vücut sıcaklığı artar, yüzde kızarma olur, sık sık ter basması ve gece terlemesi görülür.

3. Sinirlilik ve Asabileşme

Menopozun ortaya çıkmasıyla hormon dengesi bozulur. Hormon dengesinin tekrardan kurulması ve vücudun alışması birkaç yıllık süreçte gerçekleşir. Bu dönemde ruhsal gelgitler çok sık görülür.

Menopozlu kadınlarda eskiye göre daha sinirli olma hali çok sık görülür. Ruh hali değişikliklerine sık rastlanır, depresyon görülebilir. Alınganlık ve asabiyet vardır.

4.  Kilo Alma

Östrojen hormonunun vücut metabolizması üzerinde büyük etkisi vardır. Azalan östrojen hormonu nedeniyle vücut metabolizması yavaşlar. Yavaşlayan vücut metabolizması nedeniyle menopozlu bireylerde kilo alımı sık görülür.

Kilo almayla beraber vücudun yağlandığı görülür. Yüz bölgesinde ve saç derisinde daha net görülmektedir yağlanma. Bazı kadınlar, kilo almasalar bile yağlanma nedeniyle şikayette bulunabilirler.

5. Cinsel İsteksizlik

Menopoza girmek cinsel yaşamı ortadan kaldırmaz. Her ay görülen adet döngüsü son bulur ve doğurganlık çağı bitmiş olur. Aslında bu durum çoğu kadın için bazı iyi sonuçlar doğurur. Gebe kalma ihtimalinin azalması ve neredeyse yok olması nedeniyle, cinsel yaşamın daha aktif ve rahat olmasına yol açar.

Ancak hormonal dengede yaşanan değişiklikler, uyarılabilirliği ve cinsel isteği azaltabilmektedir. Vücudun yeni hormon dengesine alışmasıyla, uyarılabilirlik ve cinsel istek normale dönmektedir.

6. Diğer Belirtiler

Menopoz ile beraber ortaya çıkan ana belirtiler üst maddelerde yer almaktadır. Bunlar dışında bazı ek belirtiler daha görülebilmektedir. Bu ek belirtiler şunlardır; gece terlemeleri, kapalı alanlarda nefes alamama ve cam açma isteği, yorgunluk, halsizlik, göğüslerde hassasiyet, vajina kuruluğu, idrar kaçırmaya başlama, uyku problemleri ve kemik ağrıları da diğer görülen belirtilerdir.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Adet konusunda sıkıntılar yaşıyorsunuz Kadın Doğum ve Hastalıkları Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply