Kıl Dönmesi (Pilonidal Sinüs) Nedir? Belirtisi Nelerdir?

Kıl dönmesi ya da tıbbi adıyla pilonidal sinüs, tüm vücutta görülebilen ve oldukça rahatsızlık veren bir hastalıktır. Sadece kuyruk sokumuna yakın bölgede görüldüğü düşünülse de, tüm vücutta görülebilmektedir. Kıl dönmesinin nasıl oluştuğu konusunda çeşitli teoriler bulunmaktadır.

Özellikle kabul göre teori ise şudur; sinus (boşluk) ağzından içeriye kıl girer ve deri içerisinde ilerler. Cilt altına yerleşen kıl, çevresinde yumak ve apse oluşumuna neden olur. Bu duruma pilonidal  sinüs veya kıl dönmesi denmektedir. Batık kıl ile sık sık karıştırılmaktadır bu hastalık.

Kıl dönmesi genellikle kuyruk sokumu ad verilen sakrokoksigeal bölgede görülür. Cilt altına yerleşen kıl zamanla yumak ve apse oluşturur. İlerleyen süreçte, kıllı yumağın içine giren bakteriler ile enfeksiyon gelişir. Vücut apseyi boşaltmak için çabalar ve cilt yüzeyine açılır. Cilt yüzeyine açılan delikten apse içeriği ve kan aktığı görülür. Hastalığın tedavisi gecikirse, deliğin genişliği artmaktadır.

Erkeklerde görülme sıklığı daha fazla olsa da, kadınlarda da görülebilmektedir. Erkeklerde 4 kat daha sık görülmektedir. Kıllanmanın belirginleştiği ergenlik çağından görülmeye başlanır. Özellikle 15-40 yaş arasındaki bireylerde görülmektedir. Kıl dönmesinin ne olduğunu, nedenlerini, belirtilerini ve diğer pek çok detayı bu yazıda bulabilirsiniz.

kil-donmesi-nedir-kimlerde-gorulur-pilonidal-sinus-kist-belirtisi-nelerdir-nasil-olusur

Kıl Dönmesi (Pilonidal Sinüs) Nedir?

Kıl dönmesi, deri altına yerleşen kıl veya kıllar nedeniyle oluşan iltihabi bir hastalıktır. Pilonidal sinüs, pilonidal kist, sakrak dermoid kist, karınca yuvası olarak da bilinmektedir. Batık kıl ile karıştırılmamalıdır. Deri altında, içi kıl dolu bir yumak vardır. Bu yumak zamanla enfekte olur ve deriye doğru açılan sinüsler (boşluklar) oluşur. İltihabi hal almasıyla kıl dönmesine ait belirgin şikayetler ortaya çıkar.

Pilonidal kelimesinin anlamı kıl yuvasıdır. Yumak içinde kıllar bulunur. Bütün vücutta görülüyor olsa da, çok büyük çoğunlukla kuyruk sokumuna 3-4 cm mesafedeki alanda görülür. Sakral veya sakrokoksigeal alan olarak tarif edilen bölgedir burası. Kıl dönmesini yazımız içerisinde anlatırken, bu bölgede görülen haliyle anlatacağım.

Sadece erkeklerde görülen bir hastalık olduğu düşünülse de, kadınlarda da sık görülür. Erkeklerde görülme sıklığı 4 kat daha fazladır. Ergenlik dönemi ile beraber görülme sıklığı artar. Sık görüldüğü yaşlar 15-40 yaşları arasıdır. Bu yaşlar arasında daha sık görülmesinin nedeni şudur; kıllanmanın artmasıyla birlikte kıl dökülmesinin artması ve anüs çevresindeki dokunun yumuşamaya başlamasıdır.

Genellikle kuyruk sokumunda görülüyor olsa da, diğer pek çok bölgede de görülebilir. Göbek ve çevresinde, koltukaltı ve çevresinde, yüzde, boyunda, kollarda ve bacaklarda da görülebilmektedir. Görüldüğü bölgelere göre belirtileri değişkenlik göstermektedir. İlk belirtisi, deri altında şişkinliktir. Bu durum çoğu zaman hastalar tarafından önemsenmez ve hastalığın ilerlemesine neden olur.

Kıl Dönmesi (Pilonidal Sinüs) Nasıl Oluşur?

Kıl dönmesi ya da tıbbi adıyla pilonidal sinüs, genellikle kuyruk sokumu çevresindeki derinin altında oluşan kıl yumağı ve apsedir. Bu doku içinde büyük çoğunlukla kıl bulunur. Deri içine doğru büyüyen kıllar nedeniyle oluştuğu düşünülmektedir ancak bu konudaki araştırmalar yeterli değildir. Kıl dönmesinin oluşumuna dair iki teori bulunmaktadır.

Konjenital teori: Anne karnında bulunan bebeğin, cilt altı dokularının yeterli olarak birleşememesi ve gelişememesi ile oluştuğunu savunan teoridir. Cilt ve cilt altı dokuların orta hatta birleşmesi sırasında eksiklik olduğunu savunur. Bu nedenle, deri altında dermal kist adı verilen yapıların oluştuğunu ve kıl dönmesinin bu yapılardan oluştuğu düşünülmektedir.

Edinsel teori: Bu teoriye göre, pilonidal sinüsün doğumdan sonra ortaya çıktığı düşünülmektedir. Kılın kendi içine dönmesi, saç ve diğer bölgelerde dökülen kılların kuyruk sokumu bölgesindeki deriye saplanması gibi nedenlerle oluşabildiğini savunmaktadır. Ameliyat sonrası yapılan doku örneklemeleri, bu teoriyi desteklemektedir. Günümüzde en çok kabul edilen teoridir.

Kıl Dönmesinin (Pilonidal Sinüs) Nedenleri Nelerdir?

Kıl dönmesinin oluşmasına yol açan birçok neden bulunmaktadır. Bir neden ile oluşabildiği gibi, birçok nedenin bir araya gelmesiyle de oluşabilmektedir. Hastaların büyük kısmında birçok neden bir arada bulunmaktadır ve böylece kıl dönmesi oluşmaktadır. Pilonidal sinüsün oluşmasına yol açan tüm nedenler şunlardır:

~ Kuyruk sokumunda veya diğer bölgelerde biriken kıllar

~ Kuyruk sokumunda biriken pamukçuk ve benzeri küçük parçalar

~ Kıllı olmak ve kıl dökülmesinin fazla olması

~ Saç dökülmesinin fazla olması

~ Kuyruk sokumunun derin ve dar olması

~ Kuyruk sokumu bölgesinin hijyenine dikkat edilmemesi

~ Terleme miktarının fazla olması, derinin sürekli nemli olması

~ Bakteri üremesine uygun ortamın varlığı

Kıl dönmesi ya da diğer adıyla pilonidal sinüse yol açan nedenler sadece bunlarla sınırlı değildir. Diğer nedenler şunlardır; sık sık pişik olma, kuyruk sokumu ve çevresinde yara, yara dokusu ve çatlakların olması, uzun süre boyunca oturarak iş yapmayı gerektiren mesleklerde çalışma, oturduğu yerden kayarak oturarak kuyruk sokumuna basınç uygulamak gibi nedenler de kıl dönmesine yol açabilmektedir.

Kıl Dönmesinin (Pilonidal Sinüs) Belirtisi Nelerdir?

Kıl dönmesine bağlı olarak birçok belirti ortaya çıkmaktadır. Başlangıç döneminde belirgin olmayan bu belirtiler, kıl yumağının enfekte olmasıyla beraber belirgin hale gelir. Aşağıdaki belirtilere sahipseniz bir uzmana görünmeniz faydalı olacaktır. Pilonidal sinüs nedeniyle ortaya çıkan tüm belirtiler şunlardır:

1. Kuyruk Sokumunda Şişlik

Aslında bu belirtinin daha doğru ifade edilecek şekli şu; kıl dönmesinin olduğu bölgede şişlik. Hastalığın %95 ihtimalle kuyruk sokumunda olduğu görülmektedir. Derinin içine giren kıl, bu bölgede yumak oluşturur. Vücuda giren yabancı maddeye karşı savunma sistemi devreye girer, bu bölgeyi temizlemeye çalışır. Ancak birçok vakada bu durum yerine gelmez ve yumağın şişkinliği artar.

Hastaların ilk fark ettikleri şey, kuyruk sokumunda ele gelen küçük şişliktir. Zamanla bu şişliğin ve ağrısının arttığı görülür. Hastanın bu dönemde hastaneye başvurması iyi olacaktır. Büyüyen kıl yumağı, enfekte olursa oldukça karmaşık ve sıkıntılı bir hal almaktadır.

2. Kuyruk Sokumunda Ağrı

Kıl dönmesinin büyümesiyle beraber ağrı ortaya çıkar. Yerleştiği bölgeye göre ağrının şiddeti değişmektedir. Kıl yumağının üzerine oturmak ile şiddetli ağrı ortaya çıkabilmektedir.

Hastaların, şişliğin üzerine oturmaması tavsiye edilir. Kıl yumağının travmaya maruz kalması, enfekte olma ihtimalini arttırmaktadır. Böylece daha sıkıntılı ve daha ağrılı durumlar ortaya çıkabilmektedir.

3. İç Çamaşırların Lekelenmesi

Kıl dönmesinin deriye açılan bir boşluğu (sinüs) bulunabilir. Bu delikten dışarıya doğru sarı renkte bir akıntı olabilmektedir. Hastalar bu durumu iç çamaşırlarının arka bölgesindeki lekelenmeler ve ıslaklıklar ile farkedebilirler.

4. Apse

Pilonidal sinüsün bakteriler tarafından enfekte edilmesiyle şiddetli belirtiler baş gösterir. Apseleşen kıl yumağı nedeniyle şu ek belirtiler ortaya çıkabilir; kıl dönmesinin bulunduğu bölgede şişliğin ve ağrının artması, bu bölgede kızarıklığın oluşması, akıntının artması, dışarıya açılan boşluğun genişlemesi. Bu ve buna benzer belirtiler, kıl yumağının apseleşmesi ile beraber görülmektedir.

5. Kanlı Akıntı

Apseleşen kıl dönmesiyle beraber akıntının şekli de değişir. Sarımsı renkte olan ve çok az olan akıntı, daha koyu renkli ve daha fazla olan akıntıya dönüşür. Bölgenin enfeksiyonu ilerledikçe akıntı fazlalaşır ve ara ara kanamaya başladığı görülür.

6. Kuyruk Sokumunda Delik

Pilonidal sinüse bağlı olarak deri ile yumak arasında delik bulunmaktadır. Hastalığın ilk dönemlerinde deliğin oldukça küçük olduğu görülür, hatta bazı hastalar durumun farkına bile varamaz. Hastalık ilerledikçe ve kıl yumağı apseleştiğinde, deliğin genişlediği görülür. İlerleyen dönemlerde birden fazla giriş deliğinin oluştuğu görülür.

7. Diğer Belirtiler

Kıl dönmesi nedeniyle ortaya çıkan en önemli belirtiler hemen üst maddelerde yer almaktadır. Ancak bu belirtiler dışında da diğer bazı belirtiler daha ortaya çıkmaktadır. Diğer belirtiler şunlardır; apse oluşumuyla beraber görülen ateş yüksekliği, halsizlik, bulantı, kıl dönmesinin görüldüğü bölgede kaşıntı ve hassasiyet, baskı ile zonklar tarzda ağrının oluşması ve ilerleyen aşamalarda oldukça büyük apseler de ortaya çıkan diğer belirtilerdir.

NOT: Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Genel Cerrahi Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply