Hipotiroidi Nedir? Hipotiroidi Belirtisi Nelerdir?

Hipotiroidi, boğaz bölgesinde yerleşmiş olan ve birçok önemli görevi olan Tiroid bezinin, olması gerekenden daha az hormon üretmesi nedeniyle oluşan hastalığa verilen addır. Tiroid bezinin ürettiği T3 ve T4 adı verilen hormonların birçok önemli görevi bulunmaktadır. Bu hormonlar özellikle vücut metabolizmasını ayarlar. Tiroid bezinden salgılanan hormonların az salgılanması nedeniyle, vücut metabolizmasında birçok bozukluk ortaya çıkmaktadır.

Hipotiroidinin toplumda görülme sıklığı %0.1-2 arasındadır. Subklinik hipotiroidinin toplumda görülme ihitimali ise %4-8.5 arasındadır. Kadınlarda görülme sıklığı 8-9 kat daha fazladır. Yaşın ilerlemesiyle beraber görülme sıklığı artmaktadır. Tiroid bezinin az çalıştığı ve az hormon ürettiği Hipotiroidi hastalığının ne olduğunu, nedenlerini, belirtilerini ve daha birçok detayı bu yazıda bulabilirsiniz.

hipotiroidi-nedir-nedenleri-nelerdir-belirtisi-teshis-tedavisi-belirtisi-nedir

Tiroid Bezi Nedir?

Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için ilk olarak sizlere tiroid bezinden bahsetmeliyim. Tiroid bezi, boynun ön tarafında yer almaktadır. Adem elması olarak bilinen yapının hemen altında yer almaktadır. Sağ ve solda olmak üzere iki lobdur. Sağ ve sol lobu birbirine bağlayan istmus adı verilen bir bölge vardır ancak her insanda bulunmaz.

Vücudumuzda birçok endokrin bez vardır. Bu bezler hormon üreterek vücut üzerinde etkili olurlar ve dengeyi sağlarlar. Tiroid bezi de, vücudumuzdaki endokrin bezlerdendir. Tiroid bezi tarafından üretilen hormonlar kana verilir ve bütün vücut üzerinde etki gösterir.

T3 (tiriiyodotironin) ve T4 (tiroksin) adı verilen iki hormon üretilmektedir tiroid bezinde. Bu hormonların en önemli işlevi, vücudumuzun genel metabolizmasını ve metabolizma hızını ayarlamasıdır. Tiroid bezinden salgılanan hormon miktarı azalırsa, Hipotiroidi adı verilen hastalık ortaya çıkar.

Hipotiroidi Nedir?

Hipotiroidi, tiroid bezinden salgılanan hormonların olması gerekenden daha az salgılanmasıdır. Birçok neden tiroid bezinden daha az hormon salgılanmasına neden olmaktadır. Az salgılanan tiroid hormonları nedeniyle birçok belirti ortaya çıkar.

Tiroid bezini çalıştıran çok önemli bir hormon vardır. Beyinde yer alan hipofiz bölgesinde üretilen “Tiroid Stimülan Hormon” ya da daha çok bilinen şekliyle TSH, tiroid hormonlarının çalışmasını düzenler. TSH adlı hormon, tiroid bezinden üretilen hormon miktarını denetler ve kana verilmesini sağlar.

Hipotiroidi hastalığında, tiroid hormonu yetersizliği nedeniyle metabolizma düzeninde yavaşlama görülür. Çünkü T3 ve T4 adı verilen bu hormonlar, metabolizmayı ve hızını düzenler. Eksik salgılandığında vücudun dengesi bozulur. Yorgunluk, halsizlik, vücut ısısının düşmesi ve ruhsal bozukluklar gibi belirtiler ortaya çıkar.

Bu hastalığın toplumda görülme sıklığı %0.1-2 arasındadır. Başlangıç dönemindeki veya hafif derecede olan tiroid bezi yetmezliği olan Subklinik Hipotiroidi adı verilen bir durum vardır.  Subklinik hipotiroidinin  ise toplumda görülme sıklığı %4-8.5 arasındadır. Hipotiroidi kadınlarda daha çok görülmektedir. Yaşın artmasıyla beraber görülme sıklığı da yükselmektedir.

Tiroid bezinden az hormon salınması bebeklerde ve çocuklarda da görülebilmektedir. Bebeklerde ve çocuklarda, hem büyüme ve gelişme hem de beyin gelişimi üzerine etkisi vardır bu hormonların. Hipotiroidili bebek ve çocuklarda, büyüme ve gelişme gerilikleri ile beraber zeka geriliği de görülebilmektedir.

Hipotiroidinin Nedenleri Nelerdir?

Hipotiroidi hastalığında tiorid bezlerinde yetersizlik vardır. Bu yetersizliğin ve az hormon salınmasının birçok nedeni vardır. Genetik, otoimmün nedenler, yaşlanma gibi birçok faktör Hipotiroidiye neden olabilmektedir.

Hipotiroidiye yol açan en sık neden Hashimoto hastalığıdır. Bu hastalık otoimmün kökenli bir hastalıktır. Hastaların savunma hücrelerinin tiroid bezine saldırdığı görülmektedir. Bu nedenler dışında da birçok neden ile Hipotiroidi oluşmaktadır. Hipotiroidiye yol açan tüm nedenler şunlardır:

~ Hashimoto hastalığı (en sık neden)

~ Radyoaktif iyot tedavisi

~ Tiroid cerrahileri

~ Boyun bölgesine radyasyon uygulanması

~ Tiroid bezinin anatomik bozuklukları

~ Bazı ilaçların kullanılması (amiadaron, lityum, antitiroidler, interferon)

~ İyot eksikliği veya fazlalığı

~ Genetik aktarım

~ Tiroid bezi enfeksiyonları

Hipotiroidiye yol açacak en önemli nedenler bunlardır. Ancak bu hastalığa yol açacak diğer pek çok neden bulunmaktadır. Diğer nedenler şunlardır; amiloidoz, sarkoidoz, hemokromatozis, riedel tiroiditi, hipopitüitarizm, sheehan sendromu,  yaşlanma, selenyum yetmezliği ve kadminyum zehirlenmesi de diğer nedenlerdir.

Hipotiroidinin Belirtisi Nelerdir?

Hipotiroidi nedeniyle görülen belirtiler, aslında birçok hastalıkta görülmektedir. Bu belirtileri ortaya çıkaran nedenler araştırılırken hastalığın teşhisi konulmaktadır. Tiroid bezinden az hormon salgılanması yüzünden, metabolizma hızı düşer ve tüm vücut ile alakalı belirtiler ortaya çıkmaya başlar. Bu belirtiler şunlardır;

1. Halsizlik

Bugüne kadar yazdığım birçok hastalığın belirtisidir halsizlik ve yorgunluk. Hipotiroidi nedeniyle ortaya çıkan halsizlik süreklidir ve artarak devam eder. Hastalar bazen o kadar halsiz olabilir ki, kollarını bile kaldırmak istemezler.

2. Kilo Almak

Hipotiroidi hastalarında görülen diğer önemli belirti de kilo almaktır. Hastaların azalan tiroid hormonları nedeniyle metabolizma hızları oldukça yavaşlar. Azalan metabolizma hızı nedeniyle, vücudun enerji tüketimi de azalır. Harcanamayan fazla gıdalar nedeniyle kilo alımı başlar.

3. Soğuğa Dayanıksızlık

Metabolizmayı kontrol eden en önemli hormonlardan biri tiroid hormonlarıdır. Tiroid hormonlarının azalması ile metabolizma yavaşlar ve daha az enerji üretilir. Daha az enerji daha az ısı demektir. Bu hastaların vücutlarında, ısı oluşumu da azalmaya başlar. Hastalar soğuk ortamlardan fazla etkilenirler ve soğuğa dayanıksız hale gelirler.

4. Kabızlık

Hastalarda, azalan metabolizmayla beraber bağırsak hareketliliği de azalır. Bağırsak hareketlerinin azalması ile kabızlık ortaya çıkar. Hastalarda mide bağırsak problemleri başlar.

5. Ciltte Kuruma

Azalmış metabolizma kendini farklı şekillerle gösterir. Hastalarda susuzluktan bağımsız olarak, kuru ve soğuk bir cilt yapısı mevcuttur.

6. Uyku Bozukluğu ve Depresyon

Hipotiroidinin neden olduğu en önemli hastalıklardan biri de depresyondur. Hastalarda iş yapma gücü yoktur, halsizdirler ve gündelik yaşamlarını idare ettirirken zorlanırlar. Ayrıca uyku bozuklukları da gelişir. Uyku kalitesi azalır, uzun süreler uyusalar dahi dinlenemezler. Uyandıktan sonra da yataktan çıkmak istemezler.

7. Konsantrasyon Problemleri

Tiroid hormonlarının beyin üzerinde de büyük etkisi vardır. Hipotiroideye bağlı olarak zihin problemleri ortaya çıkar. Hafıza zayıflığı, konsantrasyon kaybı, odaklanamama gibi birçok belirti ortaya çıkar.

8. Diğer Nedenler

Tiroid hormonları tüm vücut üzerine etki göstermektedir. Bu hormonların azalması ile beraber neredeyse tüm vücutta belirtiler görülmektedir. Hipotiroidi nedeniyle ortaya çıkan diğer tüm belirtiler şunlardır; kas zayıflığı, büyüme geriliği, işitme azlığı, kas ağrıları, ellerde ve ayaklarda uyuşmalar, eklem ağrıları, mentrüasyon döngüsünde bozulmalar, infertilite, ses kısıklığı, elde ve gözlerde şişlikler, saçlarda dökülme ve saçlarda kalınlaşma ve az terleme de diğer belirtilerdir.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Dahiliye veya Endokrinoloji Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply