Hipertiroidi Nedir? Hipertiroidinin Belirtisi Nelerdir?

Hipertiroidi, boğaz bölgesinde yerleşmiş olan ve birçok önemli görevi olan Tiroid bezinin fazla hormon üretmesi nedeniyle oluşan hastalığa verilen addır. Toplumda görülme sıklığı %1 kadardır. Kadınlarda erkeklere göre görülme sıklığı ise 7  kat daha fazladır. Her yaşta görülebilmekle beraber özellikle 20-40 yaş arasında görülür. Bu yazıda sizlere Tiroid bezinden ve Hipertiroidinin diğer detaylarından bahsedeceğim.

hipertiroidi-nedir-belirtisi-nedir-tiroid-bezi

Tiroid Bezi Nedir?

Tiroid bezi, boynun ön bölümünde bulunmaktadır. Adem Elması olarak bilinen yapının hemen aşağısında yerleşir. Boğazın sağ ve solunda birer lobu vardır. Bazı insanlarda, sağ ve sol loblar birbiri ile bitişiktir ve ortalarında istmus denen bölüm bulunur.

Tiroid bezi, vücuttaki endokrin bezlerden biridir. Bunun anlamı şudur; Tiroid bezi tarafından bazı hormonlar salgılanır ve bu hormonlar kan dolaşımına girerek vücudun çeşitli yerlerindeki organ ve dokuları etkileyerek bazı etkiler ortaya çıkarır.

Tiroid bezinde T3 (tiriiyodotironin) ve T4 (tiroksin) adı verilen iki adet hormon üretilir ve kana verilir.  T3 ve T4 adı verilen bu hormonlar, vücudumuzun metabolizmasını düzenleyen en önemli hormonlardan biridir. Metabolizmayı ve metabolizma hızını kontrol ederler. Eğer Tiroid bezinden fazla hormon salgılanırsa, metabolizma hızı artar ve Hipertiroidi hastalığı gelişir. Eğer ki Tiroid bezinden az hormon salgılanırsa metabolizma hızı azalır ve Hipotiroidi hastalığı ortaya çıkar.

Hipertiroidi Nedir?

Hipertiroidi, Tiroid bezinin çeşitli nedenler sonrasında fazla çalışmasıyla beraber, Tiroid hormonlarının fazla üretilmesi ve kanda fazla miktarda Tiroid hormonu bulunmasıdır. Halk arasında zehirli guatr olarak da bilinir. Fazla miktarda T3 ve T4 hormonu üretilmesi sonrasında çeşitli belirtiler ortaya çıkar. Hipertiroidi, kronik hastalıklardan biridir.

Fazla miktarda Tiroid hormonu üretilmesi sonrasında metabolizma üzerinde büyük değişiklikler olur. Tiroid hormonları, metabolizmayı düzenleyen en önemli hormonlardan biridir. Fazla miktarda Tiroid hormonu üretilmesi sonrasında metabolizma hızı çok artar ve çeşitli belirtiler ortaya çıkar.

Ortaya çıkan belirtilerden bazıları şunlardır; aşırı terleme, sıcak basması ve çarpıntı. Bunların yanında daha birçok belirti ortaya çıkar. Yazının ilerleyen bölümlerinde Hipertiroidinin belirtilerinden bahsedeceğim.

Hipertiroidi hastalığında hormon seviyelerinde değişiklik vardır. Yapılan kan testleri sonrasında hastaların T3 ve T4 hormon seviyeleri artmış, TSH seviyesinin ise azalmış olduğu görülür. Bu tablo neticesinde tanı alan hastalık Hipertiroididir.

Hipertiroidinin Nedenleri Nelerdir?

Tiroid bezinin birçok hastalığı vardır ve bu hastalıklara birçok neden yol açar. Özellikle vücudun kendi savunma sisteminin kendisine saldırması sonucunda ortaya çıkar Tiroid hastalıkları. Bu hastalıklardan biri de Graves adı verilen hastalıktır ve bu hastalıkta Hipertiroidi görülür. Hipertiroidinin en sık nedeni Gravestir. Bu hastalık dışında da Hipertiroidiye birçok neden yol açar. Bu nedenler şunlardır;

~  Graves Hastalığı (otoimmün bir hastalıktır)

~ Tiroid bezindeki nodüler rahatsızlıklar

~ Tiroit bezinin enfeksiyonları (iltihaplanması)

~ Tiroid bezinden kaynaklı kanserler

~ Hipofiz tümörleri

~ Fazla iyot alınması

~ Dışarıdan fazla Tiroid hormonu alınması

Bunlar yanında çeşitli genetik ve çevresel nedenler sonucunda da Hipertiroidi görülür. Hamilelerde yüksek hCG seviyesi de Tiroid hormonu üretimi yaparak Hipertiroidiye neden olabilir. Hipertiroidinin gelişmesinde genetiğin büyük önemi vardır. Son olarak kadınların Hipertiroidiye yakalanma olasılığı 7-8 kat daha fazladır.

Hipertiroidinin Belirtisi Nelerdir?

Tiroid bezinin fazla hormon üretmesi sonucunda hastalarda birçok belirti görülür. En büyük belirti ise metabolizma hızının artması ve buna bağlı olarak gelişen belirtilerdir. Aşağıda madde madde açıklayacağım belirtilerin çoğu, artan metabolizma aktivitesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Hipertiroidi nedeniyle görülen belirtiler şunlardır:

1. Kalp Atımında Artış ve Çarpıntı

Bu belirti birçok hastalıkta görülmektedir. Fazla üretilen Tiroid hormonları nedeniyle vücuttaki metabolizma artar. Tiroid hormonlarının kalp üzerinde de etkisi vardır. Fazla salınması kalp atımını arttırmaktadır. Hastalar bu durumu çoğunlukla çarpıntıyla hissederler.

Hastalarda az miktarda efor ile birlikte kalbin atım sayısının arttığını hissederler. İstirahate geçtiklerinde ise çarpıntının farkına varırlar. Çarpıntının yanında nefes darlığı ve kas zayıflıkları da görülebilmektedir. Bu durum ise çeşitli kalp hastalıkları ile karıştırılabilmektedir.

2. İstemsizce Gerçekleşen Kilo Kaybı

Artan metabolizma hızı nedeniyle görülen belirtilerden biri de kilo kaybıdır. Hipertiroidili hastalarda genelde iştah artışı vardır ve beslenmeleri iyidir. Ancak bu duruma rağmen artan metabolizma hızıyla beraber kilo kaybı görülür. Bazı hastalarda fazla yemek yedikleri nedeniyle kilo artışı görülmektedir, ancak bu durum az görülür.

3. Kas Zayıflığı ve Kuvvet Kaybı

Bu belirti uzun süreli ve ağır seyreden Hipertiroidi sonrasında görülmektedir çoğunlukla. Hipertiroidinin bir neticesi olarak bazı kaslar tutulur ve bu kaslarda kuvvet kaybı görülür. Bu kaslar genellikle omuz ve bacak kaslarıdır. Çalışan Hipertiroidili hastalarda bu durumu daha net görülür. Özellikle bacak kaslarının tutulumu nedeniyle hastalar merdiven çıkmakta dahi zorlanabilirler. Kas zayıflığı ve kuvvet kaybı tedaviden sonra düzelebilmektedir.

4. Sıcak Basması ve Aşırı Terleme

Hipertiroidi nedeniyle metabolizma hızının arttığından bahsetmiştim. Artan metabolizma nedeniyle vücutta fazla enerji üretilir. Üretilen fazla enerjini sonrasında vücut sıcaklığı artar ve hastaların sıcağa tahammülü kalmaz. Hastalarda sık sık sıcak basması görülür. Ayrıca vücutta artan sıcaklık nedeniyle aşırı terleme de görülür. Hipertiroidi nedeniyle görülen sıcak basması dönemsel değil, süreklidir. Bu özelliği ile diğer birçok hastalıktan ayrılır.

5. Saçlarda İncelme ve Saç Dökülmesi

Hipertiroidinin ortaya çıkması ve ilerlemesi ile görülen bir diğer belirti de budur. Bu hastalarda saçlar eskiye göre oldukça incelir, yumuşar ve saç kökleri zayıflar. Sonrasında ise saç kaybı yaşanır. Saçlarda görülen bu durum hastalığın tedavisi ile geri döndürülebilmektedir.

6. Duygusal Değişiklikler

Hipertiroidiye bağlı olarak görülen en önemli belirtilerden biri de duygusal değişikliklerdir. Hastalar eskiye nazaran daha sinirlidir. Hastalarda aşırı heyecan ve aşırı duygusallık görülmektedir. Artan Tiroid hormonlarının beyin ve sinir sistemini etkilemesi sonucunda oluşur bu durum. Ruhsal durum da bununla beraber değişiklik gösterir. Psikiyatri bölümüne başvuran hastalarda Tiroid hormon testlerinin yapılmasının nedeni budur.

Uzun süredir Hipertiroidiye sahip hastalar, çevreleri tarafından sinirli, huysuz ve kavgacı olarak tanımlanırlar. Küçük olaylara verdikleri büyük tepkilerle bilinirler. Ayrıca bu hastalarda hafıza ve konsantrasyon problemleri de görülebilmektedir.

7. Ciltte ve Tırnaklarda Değişiklikler

Hipertiroidiye bağlı olarak görülen diğer önemli belirti de ciltte ve tırnaklarda yaşanan değişikliklerdir. Hastaların ciltleri yumuşar. Ayrıca artan metabolizma yüzünden ciltleri sıcak ve nemlidir. Tırnaklar da ise incelme ve tırnak kenarlarında ayrım görülür. Bazı hastalarda kaşıntı da görülmektedir.

8. Göz Bulgular

Hipertiroidi nedeniyle oluşan göz bulguları oldukça önemlidir. Hipertiroidiye bağlı olarak görülen iki adet göz bulgusu vardır.

a) Üst göz kapaklarının çekilmesi

Üst kapakların retraksiyonu olarak da ifade edilen bulgudur. Hipertiroidi nedeniyle artan Tiroid hormonları, üst göz kapağını açan kasları olduğundan daha fazla uyarır. Bunun sonucunda gözün olduğundan daha açık durmasına neden olur. Bu bulgu Hipertiroidinin kontrol altına alınması ile kaybolur.

b) Gözlerin öne doğru çıkması

Tıbbi adı egzoftalmidir ve Hipertiroidinin en önemli belirtilerinden ve komplikasyonlarından biridir. Büyük çoğunlukla Graves hastalığına bağlı gelişen Hipertiroidili hastalarda görülür. Bu hastalarda görülme ihtimali %50’dir. Birçok hastada bu bulgu olsa da iyice ilerleyene kadar farkına varmazlar. Az bir hasta grubunda ise çok ileri derecelere ulaşır gözün dışarı doğru çıkması.

Bu belirti şöyle ortaya çıkar; Graves hastalığı otoimmün bir rahatsızlıktır. Yani kişinin vücudu kendisine savaş açar. Bağışıklık siteminin yanlış çalışması sonrasında, göz kasları hedef alınır. Göz kaslarında iltihaplanma ve ödem gelişir. Bu nedenle gözün arka tarafında bir basınç oluşur ve gözlerin öne doğru çıkmasına neden olur.

9. Diğer Birçok Belirti

Hipertiroidi nedeniyle fazla hormon üretilir ve bu hormon kana verilerek tüm vücuda dağıtılır. Bu sebeple Hipertiroidinin bütün vucütta etkileri görülür ve birçok belirti ortaya çıkar. Belirtiler bölümünün çok uzun olması nedeniyle kalan belirtileri bu maddede yazacağım.

Hipertiroidiye bağlı olrak görülen diğer belirtiler şunlardır; titreme, bağırsak hareketlerinde ve sesinde artma, ishal, aşırı susama, adet (menstrüasyon) düzeninde değişiklik, hiperaktivite, ciltte bazı kırmızı lekeler, bazı hastalarda infertilite, libido kaybı, jinekomasti, uykusuzluk, tiroid bezinin büyümesi (guatr) ve kemik erimesidir.

Özet:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Dahiliye veya Endokrinoloji Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply