Hipermetropi Nedir? Hipermetropinin Belirtisi Nelerdir?

Hipermetropi, gözün yapısında ve ışığı kırma derecesinde yaşanan problemler nedeniyle, yakın mesafelerin net olarak görülemediği bir göz problemidir. Her yaştan bireyi etkileyebilecek bir hastalıktır. Doğuştan oluşabildiği gibi, yaşın ilerlemesiyle beraber de oluşabilir. Özellikle 40 yaşından sonra daha sık görülmektedir.

Hipermetropi hastalığında, göze gelen ışınların görme alanının arkasına odaklandığı görülür. Normal bir gözde, gelen ışınlar tam olarak görme alanına düşürülür ve sağlıklı görme sağlanır. Hipermetropide, göze gelen ışınlar gerektiği kadar kırılamaz ve ışınların görme alanının arkasına düşmesine neden olur. Böylece, yakın mesafedeki cisim ve nesneler bulanık olarak görülür, uzak mesafedeki cisimler ise kolaylıkla görülebilir.

Hipermetrop hastalar, yakını görememe şikayetiyle hastaneye başvururlar. Toplumlara göre görülme sıklığı değişkenlik gösterse de, ülkemizde görülme sıklığının %10 dolaylarında olduğu tahmin edilmektedir. Bu hastaların bir kısmı, gözün uyum sağlaması nedeniyle şikayetlerinin farkında olamazlar. Bu yazıda Hipermetropinin ne olduğu, nedenleri, belirtileri ve diğer pek çok detaya ait bilgileri bulabileceksiniz.

hipermetropi-nedir-hipermetrop-nedir-kimlerde-gorulur-nedenleri-belirtisi-nelerdir

Hipermetropi Nedir?

Hipermetropi, gözün görme kusurlarından biridir. Halk arasında yakını görememe ve hipermetrop olarak da bilinir. Göz merceğinde kırılan ışınların görme alanının arkasına düşmesi nedeniyle oluşur. Normal bir gözde, kırılan ışınlar görme alanına düşer ve normal görme sağlanır. Hipermetrop gözde ise, gözün yapısında veya ışığı kırma derecesinde problem vardır. Işık, düşmesi gereken görme alanına değil de, daha arkasına düşer.

Görme alanının arkasına düşen ışık nedeniyle, yakın mesafeleri bulanık görme veya yakın mesafeleri görememe problemi ortaya çıkar. Bu durum, gözün odaklanma gücü ile bir miktar tolere edilir. Özellikle genç yaşlarda görülen Hipermetropi hemen fark edilemez çünkü gözün uyum yeteneği güçlüdür ve bu durumu tolere edebilir. Özellikle 40 yaşından sonra, gözün odaklanma gücü azalır ve Hipermetropiye bağlı şikayetler belirgin hale gelir.

Nesnelerin ve cisimlerin görüntüsünde bozulmalar oluşur, göz merceği ise bu durumu düzeltmek için çabalar. Göz merceğinin eğriliği artmaya başlar ancak bunun bir sınırı vardır. Göz kaslarının ve göz merceğinin fazla çalışması nedeniyle baş ağrısı ve göz çevresinde ağrı oluşur.

Hipermetropi, doğumsal olabileceği gibi yaşın ilerlemesi ile de oluşabilmektedir. Çoğu bebek hipermetrop olarak doğar. Yıllar geçtikçe ve göz çapı arttıkça bu durum düzelmeye başlar. Bazı hastalar tamamıyla düzelmese de, gözün akomodasyon yeteneği sayesinde bir problem yaşamazlar. Yaşın 40’ı geçmesiyle, akomodasyon (yakını görme uyumu) yeteneği bozulur ve Hipermetropiye bağlı yakını görme kusuru ortaya çıkar.

Hipermetropi Çeşitleri Nelerdir?

Hipermetropinin oluşum tarzına bağlı olarak farklı çeşitleri bulunmaktadır. İki adet çeşidi vardır. Bunlar:

1. Yapısal Hipermetropi: Gözün, ışığı kırma yeteneğinde problem vardır. Bu probleme yol açan birkaç neden bulunmaktadır. Bunlar:

Gözün ön-arka uzunluğunun veya çapının değişmesi. Göze ait yapılarda herhangi bir problem yoktur, gözün çapında bozukluk oluşur. Gözün ön-arka çapının normal değeri 24 mm’dir. Hipermetropide bu uzunluk azalır ve 24 mm’nin altına düşer. Böylece, görme alanına düşmesi gereken ışık, görme alanının arkasına düşer.

• Yapısal Hipermetropiye yol açan diğer bir neden ise, göz çapında değil de göz yapılarının kırıcılık indexinde problem olmasıdır. Göz çapı normaldir ancak ışığı kıran göz yapılarında bozukluk vardır. Işığı kıran yapılar, kornea ve göz merceğidir. Bu yapılarda çeşitli bozukluklar gelişebilir ve ışığı kırma güçleri azalır. Göz yapılarının kırıcılık indexinin değişmesiyle ortaya çıkar.

• Gözün çapında bir problem yokken, gözün kırıcı yapıları olan kornea ve merceğin eğrilik yarıçapları azalır. Bu durum nedeniyle, ışığın kırılma derecesi azalır.

2. Akomodatif Hipermetropi: Göz, oldukça güçlü özelliklere sahiptir. Bu özelliklerden biri de akomodasyon yeteneğidir. Akomodasyon, yakında bulunun nesnelerin net görülebilmesini sağlar. Göz merceğinin kırıcılık değerleri değiştirilerek, yakın mesafedeki nesnelerin daha net görülmesi sağlanır. Yakın görmeye uyum anlamına gelmektedir.

Özellikle 6 metreden daha yakın nesnelerin görülmesi için akomodasyon yeteneği şarttır. Hipermetrop gözlerde, yakını görememe problemi vardır ve aşırı akomodasyon yapılır. Bazı hastalar hipermetrop olsalar dahi, akomodasyon gücüne bağlı olarak normal görebilirler.

Hipermetropinin Nedenleri Nelerdir?

Hipermetropinin nasıl oluştuğu bilinse de, neden oluştuğu konusunda eksik bilgilerimiz var. Gözün ön-arka çapının azalmasına neden olan durumlar tam olarak anlaşılmış değildir. Bu durum doğuştan gelebileceği gibi, yaşın ilerlemesiyle de oluşmuş olabilir. Yaşlı hastalarda Hipermetropi çok sık görülmektedir.

Genç yaştaki hipermetroplar, çoğu zaman durumun farkına varmazlar. Akomodasyon (uyum) yeteneğinin azalması ile beraber yakını görememe şikayeti daha belirginleşir. Hipermetropiye yol açan bir diğer neden ise, genetiktir. Ailede göz hastalıkların varlığı, toplumun diğer bireylerine göre daha sık göz hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Hipermetropiye yol açtığı düşünülen bazı diğer nedenler daha vardır. Bunlar; kafa travmaları, korneada hasara yol açan durumlar, göz merceğinin yapısal bozuklukları, akomodasyon (uyum) bozukluğu, yapay ışık kaynaklarına uzun süre maruz kalmak gibi nedenlerle de Hipermetropi oluşabilir.

Hipermetropinin Belirtisi Nelerdir?

Hipermetropinin varlığını sizlere haber verecek bazı belirtiler bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi, yakın mesafeleri bulanık olarak görme veya görememe problemidir. Hastaların en fazla şikayetçi olduğu belirti budur ve hastaneye bu yüzden başvururlar. Hipermetrop bireylerde görülen tüm belirtiler şunlardır:

1. Yakın Mesafeleri Görememe

Hipetmetropi nedeniyle oluşan en önemli belirti, yakını bulanık olarak görme veya yakını görememektir. Yazının önceki bölümlerinde Hipermetropininin nasıl oluştuğunu açıklamıştım. Görme alanına düşmesi gereken ışık, görme alanının arkasına düşer. Bu yüzden yakın mesafeleri net olarak göremez hastalar.

Birkaç metre mesafeyi hatta çok daha yakındaki cisimleri dahi görmekte zorlanırlar. Hastalar uzak mesafeleri rahatlıkla görebilirler. Ancak ileri yaşla birlikte uzağı görme de bozulur ve hem uzağı (miyopi) hem de yakını bulanık olarak görürler.

Hastalar, objeleri ve kelimeleri karışık görürler. Gazete okumak isteyen hipermetrop bir hastanın, gazeteyi kendinden uzaklaştırarak okuma çalıştığı görülür. Gazeteyi kendine yaklaştırdığında, kelimelerin iç içe girmeye başladığını farkeder.

2. Gözlerde Ağrı

Gözün akomodasyon (uyum) yeteneği sayesinde yakın görme sağlanmaya çalışılır. Akomodasyon için göz kasları ve diğer göz yapıları, olması gerekenden çok daha fazla çalışır. Bu sebeple, gözde ve göz çevresinde ağrı oluşur.

Gözdeki ve göz çevresindeki ağrı, günün ilerleyen saatlerinde daha belirgin hale gelir. Sabah saatlerinde daha az hissedilir. Yakın mesafede yapılan işlerle ilgilenen hastalarda, daha fazla ağrı şikayetinin olduğu görülür.

3. Göz Yorulması

Göz kaslarının fazla çalışması (uyumu sağlamak için) nedeniyle, gözlerde yorgunluk baş gösterir. Böylece farklı belirtiler de görülmeye başlanır. Göz yorgunluğunun geliştiği hastalarda, bulanık görme ve göz önünde farklı cisimler görme gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

4. Baş Ağrısı

Baş ağrısına yol açabilecek yüzlerce neden bulunmaktadır. Bu nedenlerden biri de görme bozukluklarıdır. Görme alanının arkasına düşen ışık nedeniyle, beynin görme alanının iş gücü artar. Gelen görüntü bilgisini anlamak için daha fazla çabalar.

Hem göz bozukluğu nedeniyle, hem gözün fazla çalışması nedeniyle, hem de beyindeki görme alanının fazla çalışması nedeniyle baş ağrısı görülür. Ağrının şiddeti fazla değildir ancak zaman içinde artabilir.

5. Dikkat Dağınıklığı

Görme, çok önemli duyusal fonksiyonlardan biridir. Bu fonksiyonun düzgün bir şekilde yerine getirilememesi nedeniyle çeşitli belirtiler ortaya çıkar. Bunlardan biri de dikkat dağınıklığıdır. Birçoğumuzun yaptığı işler, yakın mesafede yapılır. Yakın mesafeleri görememe problemi yaşadığınızda, istediğiniz şekilde odaklanamazsınız. Bu nedenle dikkat dağınıklığı ortaya çıkar.

6. Diğer Belirtiler

Hipermetropi nedeniyle oluşan belirtiler sadece bunlarla sınırlı değildir. Bu hastalığa bağlı olarak görülen diğer belirtiler şunlardır; gidip gelen bulanık görme, huzursuzluk, yakın mesafeli işleri yaparken zorlanma, içe şaşılık oluşması, gözleri kısarak bakma ve uzun yıllar sonra uzak görmenin bozulması da diğer belirtilerdir.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Göz Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply