Graves Hastalığı Nedir? Gravesin Belirtisi Nelerdir?

Graves (basedow) hastalığı, halk arasında zehirli guatr olarak bilinen hastalıktır. Tiroid bezinin olması gerekenden çok daha fazla çalışmasına neden olan bir hastalıktır. Daha çok çalışan tiroid bezi, daha fazla tiroid hormonu salgılar. Normalden daha fazla salgılanan hormonlar nedeniyle çeşitli belirtiler ortaya çıkar.

Graves hastalığı, hipertiroidi hastalığının en sık nedenidir. Hipertiroidi saptanan hastaların %80’i Graves hastalığı nedeniyle hipertiroidilidir. Bu hastalarda T3 ve T4 hormonlarının düzeyleri yüksek bulunur. Tiroid hormonları, vücudumuzdaki en önemli hormonlardandır. Özellikle, metabolizmayı organize etmek ve metabolizma ayarlamalarını yapmak için çalışır.

Bu hastalık, bir otoimmün hastalıktır. Yani, vücudun savunma hücreleri nedeni tam anlaşılamayan bir şekilde vücudun farklı bölgelerine saldırır ve hasar verir. Graves hastalığında, hastanın savunma hücreleri TSH reseptörlerine karşı reaksiyon gösterir. Tiroid bezindeki reseptörlere karşı antikor denen proteinler üretilir ve bu hastalık ortaya çıkar.  Hipertiroidinin en sık nedeni olan Graves hastalığının ne olduğunu, neden oluştuğunu ve belirtilerini bu yazıda bulabileceksiniz.

graves-hastaligi-nedir-nedenleri-nelerdir-belirtis-nedir-kimlerde-gorulur-basedow

Graves (Basedow) Hastalığı Nedir?

Boyun bölgesinde yer alan ve tiroid bezi adı verilen bölgeden çok fazla hormon üretilmesi durumudur. Aslında tiroid bezinin fazla hormon üretmesine yol açacak birçok neden bulunmaktadır. Ancak bu nedenlerden en sık olanı Graves hastalığıdır. Hipertiroidinin %80 sebebi bu hastalıktır.

Graves hastalığında, tiroid bezinden olması gerekendençok daha fazla hormon salgılanır. Bu hormonlar T3 ve T4 adı verilen hormonlardır. T3 ve T4 adı verilen hormonların en önemli görevi, vücudumuzdaki metabolizma düzenlemesidir. Bu önemli görevi yüzünden, hormonun çok veya az olması birçok probleme yol açar.

Bu hastalık 19.yüzyılda Dr. Robert Graves tarafından tanımlanmıştır. Her yaşta görülebilen bir hastalık olsa da, özellikle 20-40 yaş arasında görülmektedir. Otoimmun hastalıkların birçoğu kadınlarda fazla görülür. Graves hastalığı da bir otoimmün hastalıktır. Kadınlarda görülme sıklığı 8 kat daha fazladır.

Graves hastalığı toplumda %1 oranında görülen bir hastalıktır. Bu hastalık genetik geçiş gösterebilir. Hastalığa sahip bireyin diğer aile üyelerinde Graves hastalığının görülme olasılığı %15’dir.

Graves Hastalığı Nasıl Oluşur?

Graves hastalığının tam olarak nasıl ortaya çıktığı aslında tam olarak bilinmemektedir. Hastalığın, bağışıklık sisteminden kaynaklanan bir bozukluk sonucunda ortaya çıktığı düşünülmektedir. Nedeni tam olarak anlaşılamayan bir şekilde, tiroid hormonlarının salgılanması ayarlayan TSH hormonunun tiroid bezine bağlandığı reseptörlerde problem yaşanır. Buradaki reseptör adı verilen bölgelere karşı antikor denen proteinler üretilir.

Antikorlar vücudumuzu korumak için üretilen proteinlerdir. Yabancı maddeleri tanımak ve yok edilmesi için üretilir esasında. Ancak TSH reseptörüne karşı neden üretildiği bilinmemektedir. TSH’a karşı üretilen bu antikorlar, aynı TSH hormonu gibi tiroid bezinin ilgili bölgesine yapışır ve hormon üretilmesini tetikler.

Ancak şöyle bir problem oluşur; TSH hormonu vücut tarafından kontrol edilmektedir, bu sayede ne kadar gerekiyorsa o kadar tiroid hormonu üretilir. Ancak TSH hormonu yerine bağlanan antikorlar kontrol edilemez, bu hormonlar olması gerekenden çok daha fazla tiroid hormonu üretilmesine neden olur. İşte Gravesin ortaya çıkış süreci böyledir.

Graves Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Graves hastalığı, bağışıklık sisteminde yaşanan problemler nedeniyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Yani otoimmün bir hastalıktır. Otoimmün hastalıkların ortaya çıkmasındaki en önemli etkenlerden biri genetiktir. Ailede bu hastalığın var olması büyük bir etkendir. Genetik çok büyük etken olsa da (%79) tüm hastalarda neden değildir. Graves hastalığının nedenleri şunlardır;

~ Genetik

~ Stres

~ Sigara içmek

~ Endişe ve üzüntü

~ Fazla iyotlu tuz kullanmak

~ Alerjik bünyeye sahip olmak (atopik bünye)

~ Östrojen hormonu (kadın olmak)

Graves hastalığına yol açan nedenler sadece bunlarla sınırlı değildir. Ayrıca; doğum sonrası dönemde risk artışı, hepatit hastalığı nedeniyle interferon ilacı kullanmak, psikiyatri ilaçlarından bir olan lityum ilacı, tiroid bezi enfeksiyonları ve tip 1 diyabet hastalığına sahip olmak da nedenlerden bazılarıdır.

Yapılan araştırmalara göre, bazı hastaların önceki birkaç yılda yoğun stres altında kaldığı veya büyük üzüntüler yaşadığı saptanmıştır. Sigara içmenin hastalığı daha da hızlandırdığı görülmüştür. Alerjik rinit ve astım gibi hastalıklara sahip bireylerde daha sık ortaya çıkmaktadır.

Genetik ve çevresel nedeniyle oluşan bu hastalıkta, en önemli pay genetiğe aittir. Araştırmalar sonrasında çevresel etkenlerin sadece %21 oranında Graves Hastalığı oluşumuna neden olduğu saptanmıştır. Ailesinde bu hastalık bulunan bireylerin dikkatli olmasında fayda vardır.

Graves Hastalığının Belirtisi Nelerdir?

Sitemizde daha önce yazılan hipertiroidi adlı hastalığın belirtileri Graves hastalığı belirtileri ile aynıdır. Hipertiroidinin en önemli nedeni, Graves hastalığıdır çünkü. Gelin şimdi bu hastalığın belirtilerini ve belirtilerin açıklamalarını görelim. Graves hastalığının belirtileri şunlardır;

1. Çarpıntı ve Kalp Atımında Artış

Fazla miktarda üretilen tiroid hormonları nedeniyle, vücuttaki metabolizma hızı artar. Tiroid hormonlarının kalp üzerinde büyük etkisi vardır. Fazla salınan tiroid hormonları, kalp atım satısını arttırır. Artan atım sayısıyla beraber hastalar çarpıntı hisseder.

Çarpıntı nedeniyle hastaneye başvuran hastalarda, tiroid hormonlarını görebilmek amacıyla kan testi sıklıkla istenir. Bu hastalarda çarpıntıyla beraber nefes darlığı ve kas zayıflığı da görülebilir.

2. Kilo Kaybı

Birçok hastalıkta görülen bir belirti olsa da, Graves hastalığı tanısında yol gösterici belirtilerden biridir. Tiroid hormonlarının fazla salgılandığı bu hastalarda, metabolizma hızı çok artar ve bu durum istemsizce gelişen kilo kaybına neden olur. Gravesli hastalarda iştah artışına sıkça rastlanır. İştah artışına rağmen kilo kaybı görülebilir.

3. Kas Zayıflığı ve Kuvvet Kaybı

Graves hastalığında sık rastlanan bir bulgu da kas zayıflığıdır. Yukarıdaki bölümlerde, bu hastalığın otoimmün bir hastalık olduğunu ve vücudun savunma hücrelerinin kendine saldırdığından bahsetmiştim. Saldıran savunma hücreleri sadece tiroid bezine saldırmaz. Ayrıca bazı kaslara da saldırır. Bu kaslar da genellikle omuz ve bacak kaslarıdır. Başta omuz ve bacak kasları olmak üzere, genel bir kas zayıflığı görülür.

4. Sıcak Basmaları ve Terleme

Artan tiroid hormonları nedeniyle metabolizma hızı oldukça artar. Artan metabolizma nedeniyle, hem daha fazla enerji üretilir hem de daha fazla ısı üretilir.  Üretilen fazla ısı nedeniyle vücut sıcaklığı artar. Graves hastalığındaki bireylerin yanakları kızarıktır genellikle. Vücut sıcaklıkları diğer insanlara göre daha yüksektir. Ayrıca fazla ısı nedeniyle daha fazla terlerler.

5. Saçlarda İncelme

Hipertiroidiye sahip hastaların birçoğunda görülen bu belirti Graves hastalığında da görülür. Saçlar eskiye nazaran daha incedir. İncelen saçlar zamanla dökülmeye başlar. Hastalığın tedavisi ile birlikte saç kaybı ve incelmeler geri döndürülebilir.

6. Duygudurum Değişiklikleri

Artan tiroid hormonları ile beraber görülen ilk değişikliklerden biridir. Hastalar önceki zamanlara göre daha sinirlidirler. Aşırı heyecan ve aşırı duygusallık gösterebilirler. Ruhsal durumlarında dalgalanma yaşanır. Hafıza ve konsantrasyon problemleri yaşayabilirler.

7. Göz Bulguları

Graves hastalığı nedeniyle oluşan göz bulguları oldukça önemlidir. Hatta hasta daha muayene kapısından girerken, göz bulguları nedeniyle tanı koyabilir Doktoru. İki adet göz bulgusu vardır.

a) Üst göz kapaklarının çekilmesi

Üst kapakların retraksiyonu olarak da ifade edilen bulgudur. Artan tiroid hormonları, üst göz kapağını açan kasları olduğundan daha fazla uyarır. Bunun sonucunda gözün olduğundan daha açık durmasına neden olur. Bu bulgu, tiroid hormon fazlalığının kontrol altına alınması ile kaybolur.

b) Gözlerin öne doğru çıkması

Tıbbi adı egzoftalmidir ve Graves hastalığı nedeniyle ortaya çıkan en önemli belirtilerden ve komplikasyonlardan biridir. Graves hastalarında görülme ihtimali %50’dir. Birçok hastada bu bulgu olsa da iyice ilerleyene kadar farkına varmaz hastalar. Bazı hastalarda gözlerin öne doğru çıkması çok ileri seviyelere varabilir.

Bu belirti şöyle ortaya çıkar; Graves hastalığı otoimmün bir rahatsızlıktır. Yani kişinin vücudu kendisine savaş açar. Bağışıklık siteminin yanlış çalışması sonrasında, göz kasları hedef alınır. Göz kaslarında iltihaplanma ve ödem gelişir. Bu nedenle gözün arka tarafında bir basınç oluşur ve gözlerin öne doğru çıkmasına neden olur.

8. Diğer Belirtiler

Graves hastalığı nedeniyle ortaya çıkan bulgular bunlarla sınırlı değildir. Tiroid hormonları, çok önemli işlevlere sahiptir ve neredeyse tüm vücudu etkiler. Bu etkiler yüzünden, tüm vücutta belirtiler ortaya çıkar. Graves hastalığı nedeniyle ortaya çıkan diğer belirtiler şunlardır:

~ Ciltte yumuşama, sıcaklık artışı ve nemlenme görülür. Bacakların ön yüzünde ödem ve portakal kabuğuna benzeyen kalınlaşmalar görülebilir. Bazı hastalarda kaşıntıya da rastlanır.

~ Tırnaklarda incelme ve tırnak kenarlarında ayrılmalar görülebilir.

~ Tiroid bezinin büyümesi olarak tarif edilen Guatr da görülebilir. Tiroid bezinde yaşanan bu büyüme dışarıdan da fark edilebilir. Bezin çok büyümesi yutma güçlüğüne neden olabilir.

~ Cinsel fonksiyonlarda bozukluklar ortaya çıkabilir. Erkek hastalarda sertleşme sorunu ve libido kaybına rastlanabilir. Kadınlarda ise adet (menstrüasyon) değişiklikleri görülebilir.

Graves hastalığı nedeniyle ortaya çıkan daha birçok belirti bulunmaktadır. Bu belirtiler şunlardır; titreme, bağırsak hareketlerinde ve bağırsak seslerinde artma, ishal, aşırı susama, aşırı hareketli olma, ciltte bazı lekelenmeler, bazı hastalarda infertilite, jinekomasti, uykusuzluk, kemik erimesi, bazı hastalarda yorgunluk, sık idrara çıkma ve soğuk ortamları tercih etme de diğer bazı belirtilerdir.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Dahiliye veya Endokrinoloji Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply