Gastroözefageal Reflü Nedir? GÖRH Belirtisi Nelerdir?

Gastroözefageal Reflü (GÖRH), mide içinde bulunan mide asidi, safra asidi ve pankreas sıvısı ile bulanmış gıda karışımının, mideden yukarı çıkıp yemek borusunu tahrip etmesidir. Bu cümlenin Gastroözefageal Reflüyü sizlere net bir şekilde açıklamadığını biliyorum. Yazının içerisinde aklınızdaki bütün sorulara yanıt bulabileceksiniz.

Gastroözefageal Reflü hastalığı, halk arasında kısaca reflü olarak bilinir çoğunlukla. Tıbbi bir ifade olan reflü, geri kaçış anlamına gelmektedir. Geri kaçış sadece mideden yemek boruna olmamaktadır. Vücudun başka bölümlerinde de reflü görüldüğü için bu hastalığı tam adıyla bilmek ve tanımak daha doğru olacaktır. Tıbbi olarak tam ismi Gastroözefageal Reflüdür ve kısaca GÖRH olarak da ifade edilebilmektedir. Şimdi gelin bu hastalığın ne olduğunu, nasıl oluştuğunu, nedenlerini ve belirtilerini öğrenelim.

gastroozefageal-reflü-nedir-nedenleri-nasil-olusur-belirtisi-nedir

Gastroözefageal Reflü Nedir? 

Gastroözefageal Reflü kısaca, mide içeriğinin geriye kaçıp yemek borusunu tahrip etmesi olarak tarif edilebilir. Midede bulunan gıdalar mide asidi, safra asidi ve pankreas sıvısı ile karışır. Yemek borusu ve mide arasında yaşanan bir problem nedeniyle bu mide içeriği geriye doğru kaçar ve yemek borusunu tahrip eder.

Ülkemizde yapılan bir araştırmaya göre, görülme oranı yaklaşık olarak %20‘dir. Neredeyse her 5 kişiden 1’inin bu rahatsızlığa sahip olduğu görülmektedir. Toplumlar arasında sıklığı fark ediyor olsa da dünyada görülme sıklığı %5-27 arasında değişmektedir. Kadınlar ve erkekler arasında görülme sıklığı açısından farklılık yoktur.

Mide içeriğinin (yemek ve asitlerin) patolojik bir şekilde mideden yemek borusuna (özefagus) doğru geri kaçması Gastroözefageal Reflüdür. Bu durum sıklıkla yemek yedikten yarım saat sonra yaşanmakta ve birçok şikayet ile kendini göstermektedir. Egzersiz ve öne eğilmek ile hastalardaki şikayetler artar.

Bu hastalık çok uzun yıllar sürebilir ve hastanın yaşam kalitesinde belirgin bir bozulma yapabilir. Tedavisi konusunda büyük ilerlemeler vardır. Çeşitli ilaçlar ve cerrahi teknikler ile tedavi edilebilmektedir.

Gastroözefageal Reflü (GÖRH) Nasıl Oluşur? 

Yemek borusu olarak bilinen özefagus ve mide arasında bir kapak sistemi vardır. Gastroözefageal Reflüde bu kapak sisteminin bozulduğu görülür. Kapak sistemi mide içeriğinin yemek borusuna kaçışını engellemektedir. Yenilen ve içilen sıvı ve katı gıdalar ara ara açılan bu kapak ile mideye geçer. Ancak normal bir kişide, mide içeriği yemek borusuna geçmez.

Gastroözefageal Reflünün Nedenleri Nelerdir?

Gastroözefageal Reflüde yemek borusu ve mide arasındaki kapak sisteminde bozukluk vardır. Bu bozukluğa neden olabilecek birçok neden vardır. Bu nedenler şunlardır:

~ Alt özefagus sfinkter kasının yetersizliği

~ Karından göğüse doğru oluşan basıncın artması

~  Hiatus hernisi

~ Helicobacter Pylori enfeksiyonu (gastrit ve peptik ülser)

~ Alt özefagus sfinkterşndeki düzenli ritmin bozulması

~ Mide boşalma süresinin uzaması

~ Mide asidinin artması

~ Yemek borusunun boşalmasının gecikmesi veya azalması

Gastroözefageal Reflü hastalığına yol açan nedenler bunlarla sınırlı değildir. Ayrıca; yemek borusu direncinin azalması ve mukozasının zedelenmesi, obezite, gebelik, sırt üstü yatış, öne eğilme pozisyonu, zollinger  – ellison sendromu, skleroderma, şeker hastalığı, bazı ilaçlar, bol yenilen ve içilen bazı gıdalar ( yağlı ve baharatlı yiyecekler, kafein, alkol, asitli içecekler), uzun süreli nazogastrik sonda kullanımı ve bazı ilaçlar da diğer nedenlerdir.

Gastroözefageal Reflünün Belirtisi Nelerdir?

Gastroözefageal Reflü hastalığı nedeniyle birçok belirti görülür. Hastalığın uzun sürmesi ve daha da ilerlemesi nedeniyle çok daha ağır belirtiler görülebilir. Bu hastalık bulunduğu bölge nedeniyle kalp krizi ile bile karışabilmektedir. Bu yüzden belirtilerini iyi bilmek gerekir. Gastroözefageal Reflünün belirtileri şunlardır:

1. Ağza Acı ve Ekşi Su Gelmesi

Burada acı su olarak ifade ettiğimiz şey mide asididir ve oldukça acıdır. Gastroözefageal Reflüye bağlı olarak mideden yemek borusuna doğru kaçan mide içeriğindeki maddeler ağza kadar gelebilir. Bu maddeler mide asidi ve diğer asitler ile karıştırıldığından dolayı oldukça acı bir tadı vardır ve boğazı yakar. Regürjitasyon olarak tarif edilir.

2. Göğüs Duvarı Arkasında Yanma Hissi

Mide içeriğinin yemek borusuna geçmesi nedeniyle burada tahribat oluşur. Yemek borusu duvarı oldukça hassastır ve mide içeriğindeki asit nedeniyle teması sonucunda yanma hissi olur. Bu yanma hissi uzun sürelidir ve rahatsız edicidir.

3. Yutma Güçlüğü

Hem boğazda olan tahriş hem de mide ve özefagus bileşkesindeki tahrip nedeniyle yiyeceklere karşı yutma güçlüğü gerçekleşir. Disfaji olarak tarif edilir. Hastalarda yeme güçlüğü ve yediklerinin yutakta takıldığı hissi de mevcuttur.

4. Kalp Kaynaklı Olmayan Göğüs Ağrısı

Gastroözefageal Reflünün en ciddi belirtilerinden biridir. Hastalarda göğüs duvarında hissedilen yanma ile beraber göğüste ağrı da görülür. Birçok hasta bu yüzden acil servislere başvurur. Bu hastaların kalp krizi olmadığı ilk olarak elenmesi gereken tanı olduğu için, birçok tahlil ve tetkik yapılır.

Diğer önemli bir noktada şudur; Gastroözefageal Reflü hastaları göğüste ağrı şikayetini bilirler ve bununla yaşarlar. Ancak kalp krizi ile beraberliğini görmezlikten gelmemelidirler. Gittikçe artan göğüs ağrısı şikayeti olan hastaların hastaneye başvurması faydalı olacaktır.

5. Sık Sık Geğirme

Artan gazın sık sık yemek borusuna kaçması sonrasında sık sık geğirti oluşur. Hastalarda artan gaz nedeniyle de karında şişkinlik de vardır.

6. Öksürük

Gastroözefageal Reflüye bağlı olarak hastalarda öksürük de görülebilir. Öksürüğün asıl kaynağı akciğerler değildir. Boğazda oluşan tahriş hissi nedeniyle öksürük oluşabilir. Ayrıca mide içeriğinin akciğerlere kaçması sonucunda, burayı korumak için de öksürük oluşabilir. Hastalarda öksürüğün yanında geçmeyen gıcık da vardır.

7. Ağız Kokusu

Hastalığın süresinin uzaması ile beraber özefagusta kalan yemek artıkları nedeniyle, kötü bir ağız kokusu gelişir. Bu koku ağız temizliği ile geçmez.

8. Ses Kısıklığı

Ses kısıklığına yol açan nedenler arasında Gastoözefageal Reflü önemli bir yer tutmaktadır. Boğazda yaşanan tahriş nedeni ve hastalığın süresinin uzaması ile ses kısıklığı ortaya çıkar. Ses kısıklığı çok uzun sürerse, geri dönüşümsüz olabilir ve ses değişikliğine yol açabilir. Ses kısıklığına sahip hastaların bir Doktora gitmesi faydalı olacaktır.

9. Diğer Belirtiler

Gastroözefageal Reflü nedeniyle görülen daha birçok belirti vardır. Bu belirtileri uzun açıklamalar ile yazmaya gerek duymadığım için bu madde altında yazacağım. Diğer belirtiler şunlardır:

~ Hıçkırık

~ Diş çürükleri

~ Ağız yaraları

~ Erken doyma

~ Ses tellerinde polip ve nodül oluşumu

~ Tedaviye dirençli Larenjit ve Farenjit

~ Tedaviye dirençli Astım ve Astım atak sıklığının artması

~ Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları

Görülen diğer belirtiler bunlarla sınırlı değildir. Ayrıca; sık sık boğaz temizleme ihtiyacı hissetme, tekrarlayan zatürre (pnömoni), tükürük salgısında artma, boğaz ağrısı, kulağa vuran ağrı, postnazal akıntı, sinüzit, inlemeli solunum, yemeklerin nefes borusuna kaçması, kilo kaybı, mide kanaması, bronşit, atelektazi, akciğer fibrozisi ve uykuda kısa süreli soluk durmaları da görülür.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Dahiliye veya Gastroenteroloji Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Bu yazıda yararlanılan bazı kaynaklar:

İç Hastalıkları Dergisi 2005/2, Gastroözefageal Reflü Hastalığının Tedavisi  – Uzm. Dr. H. Tankut KÖSEOĞLU

╠ Reflü ve GÖRH Ders Notu – Asistan Dr.Yağmur Murat CEZAROĞLU

Leave a Reply