Bronşit Nedir? Bronşitin Belirtisi Nelerdir?

Bronşit, bronş adı verilen solunum yolu parçasının enfeksiyonuna ve sonrasında gelişen iltihabına verilen isimdir. Bronşlar, akciğerlere hava taşınmasında rol alan solunum borularıdır. Bronşite neden olan birçok faktör bulunmaktadır. Bakteriler ve virüsler önde gelen nedenlerden bazılarıdır.

Bronşit adlı enfeksiyon, hava kirliliğiyle yakından ilişkilidir. Hava kirliliğinin fazla olduğu bölgelerde görülme sıklığı %3 kadardır. Her yaşta görülmektedir ancak çoğunlukla çocuklarda ve yaşlılarda görülmektedir. Grip veya diğer üst solunum yolu enfeksiyonları sonrasında oluşabilmektedir.

Bu hastalık, kendini öksürük ve balgam ile gösterir genellikle. Bronşitin tedavisi kolaylıkla yapılabilmektedir. Çoğunlukla ciddi bir hastalık halini almaz. Bu yazıda Bronşitin ne olduğunu, nedenlerini, belirtilerini ve diğer pek çok detayı bulabileceksiniz.

bronşit-nedir-bronşitin-nedenleri-belirtisi-nelerdir-kronik-bronsit-nasil-olusur

Bronş Nedir?

Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için öncelikle sizlere bronş adlı yapıdan bahsetmeliyim. Bronş, trakeanın (soluk borusu) ikiye ayrılması ile başlayan ve akciğerlerin içine kadar uzanan hava yollarıdır. Sağ ve sol olmak üzere iki adettir. Ortalama uzunlukları 3-4.5 cm kadardır.

Bronşlar, akciğer içerisinde daha küçük dallara ayrılmaktadır. Daha küçük bu dallara bronşcuk (bronchulus) denir. Bronşcuklar da daha küçük parçalar olan alveoller ile sonlanır.

Bronşun yapısı, soluk borusuna benzer. Kıkırdak bir yapısı vardır. İç yapısında salgı bezleri bulunmaktadır. Bronşların pek çok savunma sistemi bulunmaktadır. Mukus katmanı ve titrek tüylü epitel hücreleri bunlardan bazılarıdır. Bronşun iç duvarının çeşitli etkenlerle iltihaplanmasına Bronşit adı verilmektedir.

Bronşit Nedir?

Bronşit, bronşların enfeksiyonu ve iltihaplanmasına verilen addır. Bronşlar, soluk borusundan ayrıldıktan sonra akciğerlere hava taşınmasını sağlayan borulardır. Bronşların iç zarının, virüsler ve bakteriler gibi birçok etkenle teması vardır. Bunlara karşı bronşların savunma sistemi bulunmaktadır ancak bazı durumlarda savunma sistemi yeterli olmaz. Bronşlar enfekte olur ve iltihaplanır. Bu duruma Bronşit adı verilmektedir.

Bronşların iç duvarının iltihaplanması ile bazı belirtiler ortaya çıkar. Özellikle ortaya çıkan iki belirti öksürük ve balgamdır. Akciğerlerin kendini ve bronşları korumak için ortaya çıkardığı öksürük refleksi oldukça şiddetlidir. Şiddetli öksürük nedeniyle, göğüste ve karın kaslarında ağrı görülmektedir.

Diğer önemli belirti ise balgamdır. Bronşların iç duvarında mukus üreten hücreler bulunmaktadır. Mukus tabakası, akciğere ve bronşlara zarar verebilecek maddeleri yakalar ve yok eder. Bronşitte, bronş iç duvarındaki hücreler enfekte olur ve iltihaplanır. Bu duruma bağlı olarak mukus salgısı da artar. Artan mukus ise balgam olarak dışarı atılır.

Bronşit oldukça sık görülen bir enfeksiyon türüdür. Görülme sıklığı %3 kadardır. Her yaşta görülebilmekle birlikte özellikle çocuklarda ve yaşlılarda görülmektedir. Erişkin bireyler arasında ise, çoğunlukla sigara içenlerde görülmektedir.

Bronşit Çeşitleri Nelerdir?

Bronşit, enfeksiyonun süresine ve bazı özelliklerine bağlı olarak ikiye ayrılmaktadır. Akut (hızlı) ve kronik (yavaş) olmak üzere iki çeşidi bulunmaktadır. Akut ve kronik Bronşitin özellikleri şunlardır:

Akut Bronşit:

Akut (hızlı) Bronşit, özellikle solunum yolu enfeksiyonları sonrasında gelişmektedir. Bronş duvarlarının iltihaplanması sonucunda, bronşlar şişer ve mukus (balgam) salgısı artar. Büyük çoğunlukla virüsler nedeniyle oluşmaktadır. Bakteriler de diğer önemli nedendir.

Akut Broniştte öksürük, balgam, ateş ve diğer bulgular görülmektedir. Öksürük başlangıç döneminde kuru öksürük şeklindedir. Hastalığın ve zamanın ilerlemesiyle beraber balgamlı öksürük görülmeye başlanır. Bronşitin akut tipinde, tedavi daha kolaydır.

Kronik Bronşit:

Bronşitin uzun dönem süren haline Kronik Bronşit adı verilmektedir. Kronik demek için bazı şartlar gerekmektedir. En az 2 yıldır sürmeli ve her yıl 2-3 ay kadar süre öksürük ve balgamın olması gerekmektedir.

Kronik Bronşitin en önemli nedeni sigara kullanılmasıdır. Hastanın soluduğu havanın kirliliği nedeniyle görülmektedir. Hava kirliliğinin fazla olduğu şehirlerde ve sigara içenlerde sık görülmektedir. Özellikle 40-60 yaş arasında görülmektedir.

Bronşitin Nedenleri Nelerdir?

Bronşite yol açan nedenler büyük çoğunlukla virüslerdir. Grip ve soğuk algınlığı gibi üst solum yolu enfeksiyonlarına yol açan virüsler nedeniyle oluşmaktadır. Bronşitin ortaya çıkmasına neden olan diğer etkenler ise bazı bakterilerdir. Bronşitin oluşmasına yol açan tüm nedenler şunlardır:

~ Virüsler (influenza A-B, parainfluenza, coronavirüs (tip1-3), rinovirüs, respiratuar sinsityal virüs (RSV) vs)

~ Bakteriler

~ Sigara kullanmak

~ Kirli hava

~ Soğuk hava ile uzun süreli temas

~ Organik ve inorganik gazlarla uzun süreli temas

Bronşite yol açan başlıca nedenler bunlardır. Ancak diğer birçok neden daha vardır. Diğer nedenler; sigara dumanına maruz kalmak, pipo, puro ve nargile içmek, çok kuru veya çok nemli hava, ani sıcaklık değişiklikleri ve tozlu ortam da Bronşite yol açabilecek diğer nedenlerdir?

Bronşitin Belirtisi Nelerdir?

Bronşit nedeniyle oluşan birçok belirti bulunmaktadır. Bunlardan en önemli olanları öksürük ve balgamdır. Bronşite bağlı olarak görülen öksürük ve balgam daha farklı özelliklere sahiptir. Bir enfeksiyon hastalığı olduğu için, enfeksiyonlarda görülen ortak belirtiler, bu hastalıkta da görülür. Bronşitte görülen tüm belirtiler şunlardır:

1. Öksürük

Bronşite bağlı olarak oluşan öksürüğün bazı özellikler vardır. Başlangıç döneminde kuru öksürük olarak başlar. İlerleyen günlerle beraber balgamlı öksürük halini alır. Hastalığın daha da ilerlemesiyle beraber, öksürük şiddetlenir ve her öksürükle beraber vücutta ağrı oluşmaya başlar.

Öksürük gün geçtikçe artar. Gece bir anda öksürük nöbetleri başlayabilir. Şiddetli öksürük nedeniyle bayılan hastaların olduğu bilinmektedir. Çok şiddetli öksürük nedeniyle göğüste ve karın bölgesinde ağrı oluşabilir. Hastalığın tedavisi ile öksürük miktarı azalır. Ancak kuru öksürük uzun bir süre devam edebilir.

2. Balgam

Bronşların iç duvarında yer alan bazı hücreler mukus üretir. Bronşit ile birlikte, üretilen mukus miktarı artar. Başlangıç döneminde az miktarda balgam olmasına karşın, hastalık ilerledikçe üretilen ve atılan balgam miktarı fazlalaşır.

Hastalığın başlangıç döneminde görülen balgam, genelikle şeffaftır. İlerleyen dönemde görülen balgamın rengi ise sarı ve yeşilimsidir. Hastalığın şiddetine göre bazen kanlı balgam görülebilmektedir.

3. Nefes Darlığı

Hastalığın başlangıç döneminde görülen bir belirti değildir. Hastalık ilerlerse, akciğerler de  etkilenmeye başlar. Daralan hava yolları ve etkilenen akciğerler nedeniyle nefes darlığı oluşabilmektedir.

4. Hırıltılı Solunum

Yukarıdaki bölümlerde bronşun yapısından bahsetmiştim. Bronşları ince borular olarak düşünebilirsiniz. Bu borular daha küçük borucuklara ayrılmaktadır. Boruların iç yapısında enfeksiyon ve iltihap gelişir. Buna bağlı olarak, bronş duvarı şişer ve havanın geçtiği bölge daralır.

Daralan hava yolları nedeniyle, hava giriş çıkışında bir ses duyulur. Hastaların hırıltılı solunuma sahip oldukları görülür. Daralan hava yolları nedeniyle nefes darlığı da görülebilir.

5. Ateş

Bronşit kolaylıkla tedavi edilebilir bir hastalık olsa, akciğerin  da iç yapılarına kadar ilerleyen bir enfeksiyon olduğu için, önemli bir hastalıktır. Bronşitte ateşe sık sık rastlanır. Başlangıç döneminde yüksek değildir ateş, ancak hastalığın ilerlemesiyle beraber 39-40 derecelere kadar ulaşabilen ateş görülmektedir.

6. Diğer Belirtiler

Bronşite bağlı olarak görülen belirtiler sadece bunlarla sınırlı değildir. Birçok hastalığın belirtisi olan ama Bronşitte de görülen bazı diğer belirtiler vardır. Bu belirtiler şunlardır; ses kısıklığı, yorgunluk, ara ara ateşlenmeler, bazen titreme, öksürük sonrası omuzlara ve sırtta ağrı oluşması, hafif baş ağrısı, genel vücut ağrısı, halsizlik, boğaz ağrısı ve burun akıntısı, yorgunluk ve hapşırma da görülen diğer belirtilerdir.

NOT:  Bu yazı bir Doktor tarafından, hastaları ve hastalık potansiyeline sahip kişileri bilgilendirmek amacıyla yazılmıştır. Herhangi bir tanı ve tedavi amacı yoktur. Yukarıda gördüğünüz şikayetlere sahipseniz bir Göğüs Hastalıkları Doktoruna muayene olmanızda fayda var.

Leave a Reply